Για Συνέντευξη Καλή Ήταν: Ήρα Κατσούδα

Ήρα Κατσούδα

Την πρώτη κρύα μέρα του φθινοπώρου είχα τη χαρά να συναντήσω έναν ζεστό άνθρωπο, τη stand up comedian Ήρα Κατσούδα. Μιλήσαμε για την παράστασή της “Για Γυναίκα Καλή Είναι”, που ανεβαίνει κάθε Πέμπτη στο Θέατρο Αλκμήνη. Δεν περιοριστήκαμε, όμως, σε αυτήν, καθώς η Ήρα τρέχει το podcast “Μπράητ Σάηντ” μαζί με τη Δήμητρα Νικητέα, ενώ θα τη δείτε και στην ΕΡΤ, στην εκπομπή “Το Δίκτυο”, μαζί με τον Σπύρο Μαργαρίτη. Ακολουθεί χιουμοριστικό και σοβαρό κείμενο ταυτόχρονα.

Ιστορική Αναδρομή

Ξεκίνησε από τα Οικονομικά και το Branding. Όσο σπούδαζε Oικονομικά στη Θεσσαλονίκη έκανε και θέατρο, ερασιτεχνικά, σε ιδιωτική σχολή. Η ενασχόληση με την κωμωδία άρχισε παράλληλα με τις σπουδές. Όπως θα μου πει, “Μου είχαν τύχει τα καλύτερα μέσα στις εξεταστικές, οπότε δεν τελείωσα και πρώτη. Ασχολήθηκα με τη διαφήμιση που μου αρέσει, αλλά είναι χώρος σκληρός, απαιτητικός, με ευθύνες και πίεση. Έκανα παράλληλα και stand up ή τουλάχιστον ό,τι νόμιζα ότι ήταν το stand up. Έκανα την αλλαγή στα επαγγελματικά μου όταν τα πράγματα δυσκόλεψαν στον χώρο”.

Πήγαμε πίσω στον χρόνο, στις νύχτες κωμωδίας, στη Λουκία Ρικάκη… Η Ήρα μού τόνισε ότι από εκεί ξεκίνησαν αρκετοί και γνωστοί κωμικοί. “Η σκηνή διαμορφώθηκε σιγά-σιγά. Δεν υπήρχε πρόσβαση μέσω ίντερνετ για να δεις τι κάνουν άλλοι κωμικοί στο εξωτερικό. Νοικιάζαμε DVD”.

“Στο ίντερνετ πάνε τα αστεία όταν πεθαίνουν.”

Get up… Stand up

Μου εξηγεί ότι το stand up δεν είναι θέατρο, είναι θεατρικό είδος. Ουσιαστικά οι Αγγλοσάξονες το εξέλιξαν και πλέον υπάρχουν μικρές διαφοροποιήσεις ανά καλλιτέχνη, όπως το να χρησιμοποιείς αντικείμενα επί σκηνής ή να λες σύντομα αστεία.
“Το βασικό είναι ότι γράφεις τα κείμενά σου και ότι δεν υπηρετείς έναν ρόλο. Δεν υποδύεσαι, αν και εννοείται ότι έχεις μια περσόνα. Είσαι υπεύθυνος για όλη την παράσταση.” Έτσι λοιπόν, κατάλαβα ότι τo stand up είναι δομημένο, έχει τεχνική, με την Ήρα να συμπληρώνει ότι “ο θεατής πληρώνει εισιτήριο, δεν μπορεί να επαφίεσαι στο αν θα σου βγουν αστεία τη μια μέρα και την άλλη όχι”.

Ο Τρόπος Γραφής και Άλλα…

Μου αρέσει να μαθαίνω τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι καλλιτέχνες. Η ερώτηση ήταν αναπόφευκτη. Πώς γράφεις και τι ακολουθεί;

“Τα κείμενα δεν τα διαβάζω σε φίλους, ίσως σε κάποιον που εμπιστεύομαι τη γνώμη του. Μια καλή περίπτωση είναι τα open mics, βραδιές που έχεις 5 λεπτά να ανέβεις στη σκηνή και να δεις αν δουλεύει το κείμενό σου. Ίσως δοκιμάσω ένα κείμενο και μέσα στην παράσταση και να δω πώς λειτουργεί. Όταν γράφω είμαι απαραίτητα μόνη (το πολύ να έχω το γατί), οπότε η διαδικασία μου είναι το ranting. Ανοίγω την ηχογράφηση και μιλάω. Κρατάω, κόβω, πετάω συνεχίζω. Τελευταία γράφω το βράδυ. Αρχίζω και σκέφτομαι και εκείνη την ώρα πρέπει να το γράψω, αλλιώς χάθηκε.”

Μιλώντας για τον χώρο του stand up μου εξηγεί ότι “Οι γυναίκες στον χώρο είναι λιγότερες. Βγαίνουν, όμως, και πιο νέα κορίτσια”.

Για το stand up ως επαγγελματική ενασχόληση, η Ήρα θα επιμείνει ότι έχει τις δυσκολίες του, όπως όλες οι δουλειές. “Αν και έφυγα από τη διαφήμιση όπου δούλευα ως ελεύθερη επαγγελματίας, τώρα είμαι ελεύθερη επαγγελματίας στη show biz, κάτι που σημαίνει τρέξιμο, δημόσιες σχέσεις, περιοδείες, κάτι ωραίο αλλά κουραστικό. Δεν είναι sex drugs & rock ‘n’ roll, είναι κουραστικό να αλλάζεις κάθε μέρα πόλη και να χάνεις και πράγματα, παρέες, φίλους, συναντήσεις.”

Εξήγησα στην Ήρα ότι μου φαίνεται εντυπωσιακό να κρατάει επί μία ώρα το κοινό μόνη, καθώς είχα παρακολουθήσει την προηγούμενη παράστασή της στο YouTube, το “Χωρίς Γλουτένη”. Τη ρώτησα για αυτήν, την πρώτη της προσπάθεια, και ποια διαδικασία ακολούθησε. “Όταν ξεκινάς, βάζεις όλα τα κείμενά σου. Κάνεις μια συρραφή που να έχει αρχή μέση και τέλος. Όσο για τη βιντεοσκόπηση, όταν πια συμβεί, ουσιαστικά ‘καις’, τα κείμενα, δεν μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις ξανά. Ανεβαίνει στο διαδίκτυο και τελείωσε! Στο ίντερνετ πάνε τα αστεία όταν πεθαίνουν. Σε λίγο καιρό θα βιντεοσκοπήσουμε και το “Για Γυναίκα Καλή Είναι.

Το “Δίκτυο”

Η τηλεοπτική της… καριέρα ήταν μια ευχάριστη νότα εν μέσω πανδημίας. “Τα γυρίσματα έγιναν εν μέσω καραντίνας, κάτι που βοήθησε ψυχολογικά. Το ‘Δίκτυο’ είναι 12 ωριαία ντοκιμαντέρ που αφορούν το διαδίκτυο. Η πρεμιέρα έγινε πριν από λίγες μέρες. Έχει ενδιαφέρον, είναι μια ωραία δουλειά, μαθαίνουμε πράγματα. Social media και παιδιά, ίντερνετ και μέλλον, darkweb. Έχει πολλά πράγματα να μάθει κανείς. Να πω ότι είμαι συμπαρουσιάστρια με τον Σπύρο Μαργαρίτη, με τον οποίο είχαμε ωραία χημεία και την ελευθερία από τον Ανδρέα Λουκάκο, τον σκηνοθέτη, να το αναπτύξουμε δημιουργικά.”

Το “Μπράητ Σάηντ”

Η Ήρα ασχολείται με ένα πολύ ενδιαφέρον project, το podcast “Μπράητ Σάηντ“. “Μαζί με τη Δήμητρα Νικητέα κάνουμε αυτό το podcast που συνδυάζει αναπηρία και κωμωδία. Στις απορίες μου απάντησε με ενθουσιασμό. Η ιδέα για την αναπηρία σχετίζεται με προσωπικά βιώματα των δύο κυριών, καθώς δικοί τους άνθρωποι έχουν κάποια μορφή αναπηρίας. Πάντα μας ξένιζε η αντιμετώπιση που έχουν τα άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα, είτε τους αποφεύγουμε είτε τους λυπόμαστε. Επίσης, κάνουμε ότι δεν υπάρχει. Βλέπεις έναν άνθρωπο που έχει ένα χέρι και δεν το κοιτάς καν. Γι’ αυτά τα άτομα η αναπηρία είναι κομμάτι του εαυτού τους και, πίστεψέ με, αντιμετωπίζουν με χιούμορ αυτό που έχουν.

Σε κάθε εκπομπή καλούμε έναν άνθρωπο με κάποια μορφή αναπηρίας και μιλάμε επί ίσοις όροις. Μαθαίνουμε για την πάθηση, κάνουμε χιούμορ, κρατάμε λεπτές γραμμές και, αν ο καλεσμένος μας θέλει, το προχωράμε. Αν το ακούσεις, θα καταλάβεις.  Μαθαίνουμε πώς ζει, πώς τα περνάει, πώς τα βγάζει πέρα με την πάθηση σε μια χώρα που δεν ευνοεί. Πέρα από τα φάρμακα και τα ιατρικά.

Το μόνο που δεν θέλουν οι άνθρωποι αυτοί είναι η λύπηση. Το καταλαβαίνουν και δεν τους αρέσει. Είναι πιο τίμιο να μάθεις, να ενδιαφερθείς γι’ αυτό τον ‘ελέφαντα’ στο δωμάτιο. Γίνεται και προσβλητικό το να αγνοείς ότι ο άλλος έχει κάποια αναπηρία. Στο τέλος της εκπομπής τούς ρωτάμε αν θα πατούσαν ένα κουμπί για να φύγει η πάθηση που έχουν και το εντυπωσιακό είναι ότι οι περισσότεροι δεν το πατάνε, γιατί αυτή την πραγματικότητα ξέρουν.

Οι άνθρωποι αυτοί δεν είχαν ένα βήμα για να μιλήσουν. Για παράδειγμα, είχαμε καλέσει μια κοπέλα με μισοφωνία, μια πάθηση που δεν αναγνωρίζεται στην Ελλάδα και έχει να κάνει με μηδαμινή ανοχή σε ήχους και σωματοποίηση των ήχων ως σωματικού πόνου. Η κοπέλα αναζητούσε άλλους 19, για να μαζευτούν και να κάνουν σύλλογο, ώστε να προωθήσουν την αναγνώριση της πάθησης. Μετά την εκπομπή επικοινώνησαν μαζί της πάσχοντες από μισοφωνία και έτσι μαζεύτηκαν.”

Και πού θα τα βρούμε;

“Θα τα βρείτε στο Spotify και στο κανάλι μου στο YouTube, όπου πλέον πάμε για τον δεύτερο κύκλο.”

Για Γυναίκα Καλή Είναι;

Ο τίτλος της παράστασης είναι μάλλον γλυκόπικρος, καθώς σκέφτομαι το τι ακούνε οι γυναίκες και δεν το “μολογάνε”! Μου το είχε πει ένας άνδρας, αλλά και μια γυναίκα έπειτα από παράσταση. Ο σεξισμός δεν έχει φύλο. Ο σεξισμός έχει να κάνει με το πόσο μαλάκας είσαι ως άνθρωπος.”

Πρόκειται για μια παράσταση που ξεκίνησε το 2020. “Η παράσταση που πιο πολλές φορές διακόπηκε λόγω lockdown παρά παίχτηκε. Έχει παιχτεί πιο πολύ στην επαρχία παρά στην Αθήνα”, μου λέει γελώντας. Είναι ουσιαστικά δύο χρόνων κείμενα, ενώ το opening act κάνει η Δήμητρα Νικητέα.

Τα κείμενα ανανεώνονται; “Οι περισσότεροι δεν ασχολούμαστε με την επικαιρότητα. Για να γράψεις ένα κείμενο, ακόμα και 10 λεπτών, δεν είναι εύκολο. Πρέπει να έχεις όρεξη και έμπνευση. Θα συμβεί και αυτό. Το να μπλέξεις με την επικαιρότητα είναι δύσκολο, γιατί σε δύο εβδομάδες δεν θα θυμόμαστε καν το γεγονός. Εμείς θέλουμε μια παράσταση να τραβήξει στον χρόνο, άρα και τα κείμενα πρέπει να ‘τραβήξουν’.

“Η παράσταση που πιο πολλές φορές διακόπηκε λόγω lockdown, παρά παίχτηκε.”

Στην παράσταση δεν κυριαρχεί το θέμα της ισότητας και του σεξισμού. Θίγεται όμως αρκετά. Θεωρώ σεξιστικές όλες αυτές τις ‘υποχρεώσεις’ που έχει μια γυναίκα (τον γάμο, τα παιδιά, ή η θέση της έπειτα από ένα διαζύγιο) και αυτά θίγω. Η καθημερινότητα με εμπνέει, κυριαρχούν τα κοινωνικά θέματα, η ελληνική νοοτροπία, τα ζητήματα ισότητας, το διαζύγιο και ο γάμος.”

Κλείνοντας, συζητήσαμε για προσωπικές δυσκολίες που αντιμετώπισε μόνο και μόνο επειδή ήταν γυναίκα και καταλήξαμε στην ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας μέσα από την παιδεία.

“Είναι θέμα παιδείας, πώς μεγαλώνεις. Τα παιδιά είναι ένας άσπρος πίνακας. Τι βλέπουν από το σπίτι; Μια μάνα που ίσως δεν μιλάει, γονείς που τα αποθεώνουν. Νομίζω ότι με την άνθηση του #MeToo κάποιοι άνδρες άκουσαν για πρώτη φορά ‘όχι’.”

Συζητήσαμε για τη βία κατά των γυναικών, συμφωνώντας ότι δεν είναι ζήτημα γενιάς. “Η βία έχει να κάνει με παθογένειες στην παιδεία. Το τι λες σε ένα παιδί είναι σημαντικό για το πώς θα λειτουργήσει ως ενήλικος. Οι άνδρες απενοχοποιούνται στο να κάνουν ό,τι θέλουν γιατί είναι απλώς άνδρες! Υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά ανάμεσα στα φύλα, ανάμεσα σε ανθρώπους αν θες.”

Δώσαμε ραντεβού στην παράσταση, στο Θέατρο Αλκμήνη. Αν και γυναίκα, νομίζω καλή θα είναι!

Δείτε επίσης στην αθηΝΕΑ:

Αξύριστα Πηγούνια: Ξεγύμνωμα Ανθρώπινων Ψυχών Επί Σκηνής

Προμηθέας: Σύγχρονη Ανάγνωση Από τον Νίκο Καραθάνο

Αγώνας Νέγρου και Σκύλων, του Bernard-Marie Koltès στο Θέατρο Τζένη Καρέζη

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ

Ο Άρης Γαβριελάτος είναι διευθυντής περιεχομένου της αθηΝΕΑς. Είναι κοινωνιολόγος με μεταπτυχιακές σπουδες στον Κοινωνικό Αποκλεισμό και το Φύλο. Αρθρογραφεί για βιβλία, θέατρο και μουσική, ενώ αγαπημένο του hobby είναι το ορεινό τρέξιμο.

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Τα σημαντικότερα νέα της ημέρας, στο inbox σου κάθε μεσημέρι!

ΕΓΓPΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER