Είχα κρατήσει το θέμα αυτό για το τέλος του καλοκαιριού, προκειμένου να κλείσω τη σεζόν με μία έκθεση που θα σας μεταφέρει στο μεγαλείο της ελληνικής δημιουργίας, η οποία μετράει χιλιάδες χρόνια στον παγκόσμιο πολιτισμό. Έτσι, σας προτρέπω να επισκεφθείτε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο για να δείτε την περιοδική έκθεση Οι Αμέτρητες Όψεις του Ωραίου. Η έκθεση αυτή αποτελεί το τελευταίο μέρος της εκθεσιακής τριλογίας, που σχεδιάστηκε για να τιμήσει την επέτειο των 150 χρόνων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.
Πρόκειται για επιλεγμένα έργα τέχνης, τα οποία βρίσκονται στην πλούσια συλλογή του Μουσείου, όμως εκτίθενται πλέον υπό διαφορετικό πρίσμα, με τρόπο που «αναδεικνύει τις διαφορετικές εκφράσεις αισθητικής σε ετερογενή κοινωνικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα από τη νεολιθική περίοδο μέχρι την ύστερη αρχαιότητα», μέσα από τέσσερις θεματικές ενότητες που πραγματεύονται τη διαχρονική έννοια του ‘Ωραίου’, όπως το αντιλαμβάνονταν οι καλλιτέχνες του ελλαδικού χώρου κατά την αρχαιότητα.
Στην πρώτη ενότητα, την Αιώνια Αισθητική, αναζητάται το ‘Ωραίο’ στην αρχαία τέχνη, μέσα από «αισθητικά πρότυπα» διαφορετικών εποχών και πολιτισμικών περιβαλλόντων, αποκαλύπτοντας «μία γοητευτική εικόνα για τις αμέτρητες εκδοχές του ωραίου, αλλά και την προσπάθεια του ανθρώπου να επιτύχει την αρμονία μέσα από τη σύζευξη των διαφορών». Μέσα από τις συνεχείς καλλιτεχνικές αναζητήσεις, διαπιστώνεται πως «το ωραίο αποτελεί μία αιώνια, πανανθρώπινη ανάγκη, που δεν θα σταματήσει ποτέ να επιζητεί την έκφρασή του με ευφάνταστους τρόπους».
Στη δεύτερη ενότητα, Το Ωραίο και το Επιθυμητό, ακολουθούνται τα πανάρχαια μυστικά της θέας Αφροδίτης, για φιλοκαλία και καλλωπισμό, που σύμφωνα με τους μύθους, πρώτη αυτή επινόησε. Τα μέσα ανάδειξης της ομορφιάς, «σύνεργα καλλωπισμού, περίτεχνα ενδύματα, αριστοτεχνικά δουλεμένα κοσμήματα, εντυπωσιακές κομμώσεις, αρώματα και αλοιφές», αποκαλύπτουν «τα εκλεπτυσμένα αισθητικά πρότυπα κάθε εποχής».
Εδώ μπορεί κανείς να γνωρίσει και να οσφρανθεί «αρώματα που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό», τα οποία έχουν παρασκευαστεί σε συνεργασία με την Εταιρεία Κορρές, «ακολουθώντας την αρχαία διαδικασία του βρασμού, με βάση τα συστατικά που αναγράφονται στις πινακίδες Γραμμικής Β».
Το τρίτο μέρος με τίτλο Προβάλλοντας το Σώμα, προβάλλει το ανθρώπινο σώμα στην αρχαία τέχνη, όπως αυτό αποτυπώνεται από τους προϊστορικούς χρόνους έως τη ρωμαϊκή περίοδο. «Σε όλους τους πολιτισμούς, η απόδοσή του επιχειρεί να ενσωματώσει τις εμπειρίες και αντιλήψεις που διαμορφώνει ο άνθρωπος για τον εαυτό του και τη θέση του στον κόσμο.» Στο πέρασμα των αιώνων το σώμα συνδέεται με τη φύση, γίνεται αφαιρετικό, συμβολιστικό, αποδίδεται ενδεδυμένο, γυμνό ή ημίγυμνο. Στη συνέχεια, στα έργα γλυπτικής, το σώμα αντικατοπτρίζει τον ηρωισμό, γίνεται στιβαρό, ακολουθεί το μέτρο, τον κανόνα και την αρμονία. Η ενότητα ολοκληρώνεται με γλυπτά της ελληνιστικής εποχής, που δημιουργήθηκαν με στόχο την απόλυτη έκφραση του ρεαλισμού, της κίνησης και του πάθους.
Η διαδρομή κλείνει με την Ατέρμονη Αναζήτηση, και την προβολή ενός ώριμου άνδρα από τη Δήλο, ο οποίος «μοιάζει να αναρωτιέται για την ανθρώπινη ύπαρξη, τις αλήθειες και τα ουσιώδη που συνιστούν την αξία και την ομορφιά της». Η ατέρμονη αναζήτηση του ‘Ωραίου’, που απασχόλησε πολλάκις τους αρχαίους φιλοσόφους, διατυπώθηκε καλύτερα μέσα από το ερώτημα του Σωκράτη ‘τι είναι τούτο το ωραίο;’ Σήμερα, η έννοια του ‘Ωραίου’ αποτελεί ακόμα φιλοσοφικό προβληματισμό, χωρίς συγκεκριμένες, μονοδιάστατες απαντήσεις. Μένει λοιπόν να αναζητήσει κανείς τις δικές του τοποθετήσεις στο καίριο αυτό ερώτημα, προσεγγίζοντας έτσι σε βάθος τον εσωτερικό του κόσμο αλλά και την ανθρώπινη φύση.
Η έκθεση εγκαινιάστηκε στις 25 Μαΐου και θα διαρκέσει έως το τέλος του 2019.
