Τον περασμένο μήνα μόνο, ο τυφώνας Yagi, σε συνδυασμό με εποχιακούς μουσώνες, προκάλεσε καταστροφικές πλημμύρες και κατολισθήσεις στη Νοτιοανατολική Ασία, σκοτώνοντας πάνω από 500 άτομα. Παράλληλα, η κεντρική Ευρώπη αντιμετώπισε πλημμύρες λόγω της καταιγίδας Boris, ενώ σοβαρές πυρκαγιές ξέσπασαν, πέρα από τη χώρα μας, στην Πορτογαλία, στην Καλιφόρνια και στη Βραζιλία, η οποία βιώνει τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 70 ετών. Οι ξηρασίες στη Ζιμπάμπουε και στη Ναμίμπια οδήγησαν σε μαζικές σφαγές άγριων ζώων για την παροχή τροφής στους κατοίκους. Ταυτόχρονα, η φονική επέλαση του τυφώνα Helene έπληξε την ανατολική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών, προκαλώντας μεγάλες πλημμύρες στη Βόρεια Καρολίνα και άλλες περιοχές, με ύψος βροχής έως και 50 εκατοστά, και ξεπερνώντας τα 200 θύματα – ο πιο θανατηφόρος τυφώνας στις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες από την Katrina.
Καλώς ήρθατε στην Ανθρωπόκαινο εποχή, κατά την οποία η έννοια «ακραίο φαινόμενο» απαιτεί σοβαρή αναθεώρηση. Ας σταθούμε όμως λίγο περισσότερο στον ίδιο τον όρο Anthropocene. Είναι ένας προτεινόμενος γεωλογικός όρος που αναφέρεται στην εποχή κατά την οποία οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν αρχίσει να έχουν σημαντική και μόνιμη επίδραση στο περιβάλλον της Γης.
Υπάρχει, βέβαια, μεγάλη συζήτηση ως προς το πότε ξεκίνησε η Ανθρωπόκαινος. Με τη Βιομηχανική Επανάσταση του 18ου αιώνα; Με την πυρηνική εποχή στα μέσα του 20ού; Ή μήπως ξεκίνησε ακόμα πιο νωρίς, με την Αγροτική Επανάσταση;
Ο όρος προτάθηκε για πρώτη φορά από τον ατμοσφαιρικό χημικό Paul Crutzen στις αρχές του 21ου αιώνα. Οι αλλαγές που έχουν συσχετιστεί με την Ανθρωπόκαινο περιλαμβάνουν τη μαζική εξαφάνιση ειδών, την κλιματική αλλαγή λόγω της αύξησης των αερίων του θερμοκηπίου, την πλαστική ρύπανση και άλλες περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Υπάρχει, βέβαια, μεγάλη συζήτηση ως προς το πότε ξεκίνησε η Ανθρωπόκαινος. Με τη Βιομηχανική Επανάσταση του 18ου αιώνα; Με την πυρηνική εποχή στα μέσα του 20ού; Ή μήπως ξεκίνησε ακόμα πιο νωρίς, με την Αγροτική Επανάσταση; Αυτή η άποψη τοποθετεί την αρχή της Ανθρωπόκαινου περίπου 10.000 χρόνια πριν, όταν οι άνθρωποι άρχισαν να καλλιεργούν συστηματικά τη γη και να εξημερώνουν ζώα, δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη αλλαγή στο παγκόσμιο οικοσύστημα.
Όπου και να τοποθετήσει κανείς την αρχή της, η έλευσή της είναι πλέον δύσκολο να αμφισβητηθεί, ενώ το αν θα έχει διάρκεια ή ένα σκληρό και απότομο τέλος είναι αυτό που θα πρέπει τώρα να μας απασχολήσει. Η ίδια η έννοια της Ανθρωπόκαινου υπογραμμίζει την αλληλεξάρτηση της ανθρώπινης δραστηριότητας με τη φύση και την ανάγκη να αντιμετωπιστούν όσο πιο άμεσα οι περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Η αντιμετώπιση έχει, βέβαια, δύο πυλώνες. Τον μετριασμό της καταστροφής (mitigation), που αναφέρεται σε όλες τις δράσεις και στρατηγικές που στοχεύουν στον περιορισμό των αιτιών της κλιματικής αλλαγής. Ο δεύτερος πυλώνας είναι, βέβαια, η προσαρμογή (adaptation) στις νέες αυτές συνθήκες. Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
Κλιματική Αλλαγή Χωρίς Γέφυρες
Μαορί | Μια «Νέα Αυγή» σε Έναν Αγώνα Επιβίωσης
#BraveNewForests: Τα Δασικά Οικοσυστήματα στην Κλιματική Κρίση
