Παρακολουθούμε ώρα με την ώρα, με έντονο προβληματισμό, τις εξελίξεις στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, με το τουρκικό ερευνητικό σκάφος “Ορούτς Ρέις” να πλέει εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, περί τα 35 ναυτικά μίλια νότια του Καστελλόριζου, κατά τις πρώτες πρωινές ώρες.
Απέναντι στη νέα τουρκική κλιμάκωση, η Γερμανία μοιάζει να σκληραίνει τη στάση της, με τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών Heiko Maas να ακυρώνει την προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Άγκυρα. Προτού αναχωρήσει δε για τις επισκέψεις του που προχωρούν κανονικά σε Ελλάδα και Κύπρο, ο Γερμανός ΥΠΕΞ κάλεσε την Άγκυρα “να σταματήσει τα παιχνίδια μεταξύ αποκλιμάκωσης και προκλήσεων, αν η κυβέρνησή της ενδιαφέρεται για συνομιλίες, όπως έχει διαβεβαιώσει επανειλημμένα”.
Δεν έχουν κάτι το “χορογραφημένο” οι σχέσεις Τουρκίας-Ευρώπης τελευταία; Είναι λες και οι βασικοί παίκτες ξέρουν από πριν τα λόγια τους και πότε θα τα πουν. Πρόκληση – αυστηρή απάντηση – πρόσκληση για συνομιλίες (ο διάλογος είναι το παν) – ο διάλογος δεν προχωρά ακριβώς – ξανά πρόκληση – ξανά νουθεσίες – να το και το καρότο ως πριμ για να μαλακώσει ο Erdogan – τα πράγματα ηρεμούν – μέχρι την επόμενη πρόκληση και πάμε απ’ την αρχή.
Φυσικά, όταν για μια ευρωπαϊκή χώρα (ή δύο εν προκειμένω), η χορογραφία αυτή αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας, γρήγορα γίνεται αντιληπτό ότι η πολιτική κατευνασμού που ακολουθείται -γιατί περί αυτού πρόκειται, ας μην κοροϊδευόμαστε- έχει πετύχει δύο πράγματα. Αφενός, την αποφυγή ενός θερμού επεισοδίου στην Ανατολική Μεσόγειο, κάτι αδιαμφισβήτητα καλό. Αφετέρου, την αποθράσυνση του Σουλτάνου, ο οποίος γρήγορα αντιλήφθηκε ότι μπορεί να σπρώχνει τα όρια της επιτρεπτής συμπεριφοράς του προς τα έξω, λίγο λίγο, με κάθε NAVTEX, όλο και πιο πολύ.
Σ’ ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο του στην Ahval προ ενός μήνα περίπου, ο διακεκριμένος Τούρκος πολιτικός επιστήμονας, δημοσιογράφος και συγγραφέας Cengiz Aktar χαρακτηρίζει “γερμανική παρωδία” την πολιτική που έχει υιοθετήσει το Βερολίνο απέναντι στην Άγκυρα, εξηγώντας αναλυτικά γιατί οι πιθανότητες επιτυχίας της είναι μηδαμινές, ιδιαίτερα όσο αρνείται να κάνει χρήση του “πιο αποτελεσματικού εργαλείου που έχει η ΕΕ στα χέρια της: της τελωνειακής ένωσης με την Τουρκία – που αποτελεί την οικονομική σανίδα σωτηρίας της χώρας”.
Γιατί, ας μη γελιόμαστε, τρόπος να δείξει η Ευρώπη πυγμή απέναντι στον Recep Tayyip Erdogan σαφώς υπάρχει. Συνδέεται με την οικονομία και όχι με την στρατιωτική ισχύ, συνεπάγεται κόστη και ρίσκα, όμως υπάρχει. Αυτή τη στιγμή μπορεί να φαίνεται μακρινό σενάριο να αποφασίσει η ΕΕ ή η Γερμανία να αλλάξει στρατηγική απέναντί του. Σε μια δυναμική διαδικασία, όμως, φτάνει κάποια στιγμή η ώρα που η πλάστιγγα γέρνει προς την άλλη πλευρά. Όταν δε κάποιος έχει μάθει να παίζει το παιχνίδι τόσο επιθετικά όσο ο Erdogan, δεν έχει πάντα το χρόνο να αντιληφθεί πότε πια το έχει παρατραβήξει.
