Είναι σπάνιο προνόμιο να έχεις έναν μπαμπά σαν τον δικό μου.
Έναν άνθρωπο με οξυδερκή, τολμηρή και ανεξάρτητη σκέψη, με ακόρεστη περιέργεια για τον κόσμο, αλλά και με μια σχεδόν πεισματική επιμονή να μετατρέπει τις ιδέες σε πράξη. Να μην αρκείται στο να καταλαβαίνει ή να εξηγεί τα πράγματα, αλλά να αναζητά τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτά.
Είναι δε ένα ιδιαίτερο προνόμιο να έχεις πρόσβαση στη σκέψη του την ώρα που αυτή διαμορφώνεται. Αυτό ακριβώς συνέβη τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς ο πατέρας μου, Θόδωρος Σκυλακάκης, έγραφε το βιβλίο του, «Η Εκτόπιση της Εργασίας», για την τεχνητή νοημοσύνη και τις μεγάλες αλλαγές που πιστεύει ότι αυτή θα φέρει στην οικονομία, στην εργασία, στην πολιτική και, τελικά, στην ίδια την ανθρώπινη ζωή.
Είχα την ευκαιρία να διαβάζω τα κεφάλαια ενόσω γράφονταν, να συμμετέχω στις συζητήσεις που γεννούσαν, να διαφωνώ, να επανέρχομαι. Κάποιες από αυτές τις συζητήσεις ήταν συναρπαστικές. Άλλες ανησυχητικές. Και ορισμένες, ειδικά εκείνες που αφορούσαν το μέλλον των δικών μου παιδιών, ομολογώ ότι με έχουν στοιχειώσει.
Γιατί ο πατέρας μου δεν πιστεύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει απλώς τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε. Πιστεύει ότι θα μεταβάλει ριζικά την οικονομική αξία της ίδιας της ανθρώπινης εργασίας. Ότι η γνώση και η νόηση, πάνω στις οποίες έχουμε οικοδομήσει μεγάλο μέρος της οικονομικής και κοινωνικής μας οργάνωσης, θα γίνονται ολοένα φθηνότερες. Ότι θα δημιουργηθεί τεράστιος νέος πλούτος, αλλά και πρωτοφανείς ανισότητες. Και ότι, αν δεν προετοιμαστούμε εγκαίρως, η μετάβαση μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επώδυνη για εκατομμύρια ανθρώπους.
Δεν είναι εύκολες προβλέψεις. Ούτε αναγκαστικά ευχάριστες.
Αλλά, ένα από τα χαρακτηριστικά που θαυμάζω περισσότερο σε εκείνον είναι η προθυμία του να πάρει θέση, ακόμη και με το ρίσκο να διαψευστεί. Και, κυρίως, γιατί έχοντας αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στην άσκηση της πολιτικής, γνωρίζει ότι οι ιδέες έχουν πραγματική αξία όταν μπορούν να μετατραπούν σε αποφάσεις και οι αποφάσεις σε αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων.
Γι’ αυτό και η συζήτησή μας στο νέο επεισόδιο του Big Zag δεν περιορίζεται στο τι μπορεί να συμβεί.
Μιλάμε για τον τεχνολογικό αποπληθωρισμό, την απαξίωση του ανθρώπινου κεφαλαίου και τη μετατροπή της εργασίας σε κεφάλαιο. Για το αν οι καινούργιες δουλειές που θα δημιουργηθούν θα είναι αρκετές, αλλά και για το αν οι άνθρωποι θα μπορούν πράγματι να τις διεκδικήσουν απέναντι σε μηχανές που μαθαίνουν γρηγορότερα και εργάζονται ασταμάτητα.
Μιλάμε για την Ευρώπη και τις επιλογές που έχει μπροστά της. Για τον κίνδυνο να ενισχυθεί υπέρμετρα η ισχύς του κεφαλαίου, αποδυναμώνοντας τη διαπραγματευτική δύναμη των πολιτών. Για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, που θα μπορούσε να εξασφαλίζει σε όλους συμμετοχή στον πλούτο που θα δημιουργείται.
Και μιλάμε για τα παιδιά μας – και για τα εγγόνια μας. Για το τι αξίζει να τους προσφέρουμε, πώς πρέπει να σκεφτόμαστε την εκπαίδευσή τους και τι σημαίνει να τα προετοιμάζουμε για έναν κόσμο στον οποίο η γνώση μπορεί να παραμένει πολύτιμη για τον άνθρωπο, αλλά να πάψει να αποτελεί την οικονομική εξασφάλιση που υπήρξε για τις προηγούμενες γενιές.
Για το συγκεκριμένο επεισόδιο έκανα κάτι που κατά κανόνα προσπαθώ να αποφεύγω: ανακάτεψα την οικογένεια με τη δουλειά μου. Tο έκανα όμως γιατί πιστεύω ότι τα ερωτήματα που θέτει ο πατέρας μου μας αφορούν όλους. Και γιατί χρειαζόμαστε επειγόντως περισσότερες ουσιαστικές συζητήσεις γύρω από αυτά.
Δεν χρειάζεται να συμφωνήσετε με όλες τις προβλέψεις του. Ούτε εγώ συμφωνώ πάντα. Θα ήθελα όμως να τις ακούσετε, να τις δοκιμάσετε απέναντι στις δικές σας βεβαιότητες και, κυρίως, να αναρωτηθείτε τι θα σήμαινε για τη ζωή σας, για την οικογένειά σας, για την κοινωνία μας, αν έστω κάποιες από αυτές επιβεβαιώνονταν.
Εύχομαι να απολαύσετε τη συζήτηση όσο κι εγώ.
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
Χριστίνα Καράμπελα: Μήπως Έχουμε Καταλάβει Λάθος την Gen Z;
Σίμος Συμεωνίδης: Η AI Επιταχύνει τις Θεραπείες. Τι Μπορεί να τις Σταματήσει;
Τι Ξέρει ο Στέφανος Γκαντόλφο για την Κίνα που Εμείς Αγνοούμε;
