Χθες, τόσο ο πρωθυπουργός όσο και η Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέπεμψαν μήνυμα αντίδρασης στα φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας, καλώντας όσους την υφίστανται να προσφύγουν σε βοήθεια (περισσότερες πληροφορίες για την τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 και τις δομές στήριξης θυμάτων βίας θα βρείτε στη σχετική ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων). Τα μέτρα καραντίνας που έχουν επιβληθεί “μπορεί να παγιδεύουν τις γυναίκες στον ίδιο χώρο με τους βίαιους συντρόφους τους”, υπενθύμισε και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, António Guterres, διαπιστώνοντας “μια τεράστια παγκόσμια άνοδο της ενδοοικογενειακής βίας” το τελευταίο διάστημα.
Πολλές από τις βίαιες ιστορίες των τελευταίων εβδομάδων μας παγώνουν το αίμα, όμως η γλώσσα με την οποία μιλάμε για τα περιστατικά αυτά εξακολουθεί να προβληματίζει. Έχει σκοπό τον εντυπωσιασμό (και τα κλικ), εμπεριέχει γαργαλιστικές λεπτομέρειες (εξακριβωμένες ή όχι) και τις περισσότερες φορές επικεντρώνεται στο γιατί οι θύτες έκαναν ό,τι έκαναν (βλ. ο “παθολογικά ζηλιάρης”, ο “απελπισμένος” σύντροφος κ.ο.κ.), αφαιρώντας από το κάδρο κάτι σημαντικό: δεν τυχαίνει τα περισσότερα θύματα της βίας αυτής να είναι γυναίκες. Είναι θύματα της βίας αυτής εξαιτίας του φύλου τους. Όταν κανείς θέτει τη συζήτηση σε αυτό το πλαίσιο, αντιλαμβάνεται ότι η έμφυλη βία μπορεί να απέχει από πιο “ήπια” φαινόμενα διακρίσεων που βιώνουμε στην καθημερινότητά μας, όμως τα περιστατικά ανήκουν στην ίδια μεγάλη “οικογένεια”.
Η επίδραση της κρίσης αυτής στις ζωές των γυναικών ανά τον πλανήτη είναι πολυδιάστατη. Στον οικονομικό αντίκτυπο αυτής αναφέρεται πρόσφατο paper ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Νορθγουέστερν, το Πανεπιστήμιο του Μάνχαϊμ και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Ντιέγκο, σύμφωνα με το οποίο η πανδημία και η οικονομική κρίση που προκαλεί θα έχουν “δυσανάλογα αρνητικές συνέπειες για τις γυναίκες”, συγκριτικά με μια “συνηθισμένη” ύφεση. Αφενός οι τομείς που επηρεάζονται περισσότερο -π.χ. η εστίαση και ο τουρισμός- παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά γυναικείας απασχόλησης, αφετέρου, οι αυξημένες ανάγκες φροντίδας των παιδιών πέφτουν κατά κανόνα περισσότερο στους ώμους των γυναικών, δυσκολεύοντας την εργασία τους.
Αξίζει πάντως να σημειώσουμε ότι τα μέτρα οικονομικής στήριξης που έχουν εξαγγελθεί μέχρι στιγμής στην Ελλάδα, που διαφέρουν από την προσέγγιση άλλων χωρών, δίνοντας την έμφαση στη διατήρηση των θέσεων εργασίας, κάνουν τα πράγματα λίγο καλύτερα, ενώ οι αλλαγές που βλέπουμε σε ό,τι αφορά την τηλεργασία και την αυξημένη ευελιξία πιθανώς να λειτουργήσουν βοηθητικά στην έμφυλη ισότητα μακροπρόθεσμα.
Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να μετρήσουμε εγκαίρως τις αλλαγές που ήδη συντελούνται, κάτι στο οποίο μπορούμε να βοηθήσουμε συμμετέχοντας σε έρευνες κοινής γνώμης οργανισμών όπως το Women On Top και η Women Act. Κάποια πρώτα ευρήματα από την πρώτη για το πώς επηρεάζεται η επαγγελματική ζωή των γυναικών από τον Covid-19 μπορείτε να βρείτε εδώ.
