Σε όποια ηλικία κι αν είσαι, πάντα ψάχνεις ένα κίνητρο, για να θέσεις τους στόχους σου, να αποδώσεις και να εξελιχθείς. Μεγαλώνοντας, το κίνητρο μπορεί να είναι ένας άνθρωπος που θα βρεθείς στην ομάδα του, θα σου δείξει τον τρόπο και τις μεθόδους για να προχωρήσεις και να πετύχεις. Κι αν αυτό επιτευχθεί, τότε έχεις μπροστά σου έναν πραγματικό ηγέτη.
Όμως, πόσο αντικειμενική είναι αυτή η αξιολόγηση; Ένας όρος που διαβάζουμε συχνά, σε πολιτικούς χαρακτηρισμούς και αυτοπροσδιορισμούς, χωρίς να γίνεται ευκόλως αντιληπτός, «απτός» με άμεσα αποτελέσματα, που να μην περιορίζεται σε ατάκες με βαθιά νοήματα, που στη δύσκολη καθημερινότητα δεν προλαβαίνεις ούτε να επεξεργαστείς.
Μπορούμε να ποσοτικοποιήσουμε την ηγεσία, ώστε να αυξήσουμε την αποδοτικότητα της εταιρείας που διοικούμε; Υπάρχουν σύγχρονοι ηγέτες; Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέα δεδομένα στη λειτουργία και ανάπτυξη των εταιρειών. Πόσο επηρεάζουν αυτές οι αλλαγές το προφίλ του ηγέτη; Απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα πήρα από τον Νεκτάριο Ζήση, συνιδρυτή και CΕΟ της Growthpoint, που γνώρισα στο περιθώριο του συνεδρίου επιχειρηματικότητας της Think Biz Academy.
Πώς μετριέται η ηγεσία; αναρωτιέμαι. «Η ηγεσία δεν μετριέται με μία μόνο παράμετρο», εξηγεί ο κ. Ζήσης. «Υπάρχουν συγκεκριμένες δεξιότητες που συνδέονται άμεσα με την αποτελεσματικότητα ενός ηγέτη (ανάθεση αρμοδιοτήτων, coaching feedback, διαχείριση συγκρούσεων και χρόνου κ.ά.) Όσο πιο αποτελεσματικός είναι κάποιος σε αυτούς τους τομείς τόσο μεγαλύτερος είναι ο θετικός αντίκτυπός του στον οργανισμό».
Μία σημαντική διαπίστωση της συζήτησης ήταν ότι το μοντέλο ηγεσίας αλλάζει. «Για δεκαετίες θεωρούσαμε ότι ο ηγέτης είναι αυτός που έχει τις απαντήσεις. Σήμερα αυτό δεν αρκεί. Η γνώση είναι διαθέσιμη παντού. Οι πληροφορίες πολλαπλασιάζονται καθημερινά. Σε αυτό το περιβάλλον, ο ηγέτης του μέλλοντος δεν θα ξεχωρίζει επειδή γνωρίζει περισσότερα από τους άλλους. Θα ξεχωρίζει επειδή κάνει καλύτερες ερωτήσεις. Η κριτική σκέψη, η σύνθεση διαφορετικών απόψεων και η ικανότητα να οδηγεί τους ανθρώπους προς τη σωστή κατεύθυνση θα αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία από την κατοχή της ίδιας της γνώσης», επισημαίνει.
«Ο ηγέτης του μέλλοντος δεν θα ξεχωρίζει επειδή γνωρίζει περισσότερα από τους άλλους. Θα ξεχωρίζει επειδή κάνει καλύτερες ερωτήσεις».
Συμφωνούμε πως αν υπάρχει μία δεξιότητα που αναμένεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία τα επόμενα χρόνια αυτή είναι η προσαρμοστικότητα: «Στο παρελθόν ίσως να μην αποτελούσε βασικό δείκτη ηγεσίας. Σήμερα όμως η ταχύτητα των αλλαγών καθιστά την ικανότητα προσαρμογής κρίσιμο παράγοντα επιτυχίας. Η προσαρμοστικότητα δεν σημαίνει απλώς να αλλάζεις. Σημαίνει να αλλάζεις έγκαιρα. Στον σύγχρονο επιχειρηματικό κόσμο δεν υπάρχει πλέον η πολυτέλεια των αργών αντιδράσεων. Οι εξελίξεις στην τεχνολογία και ιδιαίτερα στην τεχνητή νοημοσύνη απαιτούν από τους ηγέτες να μαθαίνουν, να προσαρμόζονται και να επαναπροσδιορίζουν συνεχώς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν».
«Ένας ηγέτης δεν πρέπει να περιμένει από τους ανθρώπους του να προσαρμοστούν σε εκείνον. Οφείλει ο ίδιος να πάει προς αυτούς. Να τους κατανοήσει, να αναγνωρίσει τις ανάγκες και τα πλεονεκτήματά τους και να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε οι διαφορετικές γενιές να συνεργάζονται παραγωγικά» συμπληρώνει.
«Προσαρμοστικότητα δεν σημαίνει απλώς να αλλάζεις. Σημαίνει να αλλάζεις έγκαιρα».
Ένα πολύπειρο στέλεχος ισοδυναμεί με έναν αποτελεσματικό ηγέτη; «Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην εφαρμογή ψηφιακών εργαλείων μέτρησης της ηγεσίας δεν είναι η ίδια η διαδικασία μέτρησης. Η πραγματική πρόκληση βρίσκεται στη νοοτροπία που εξακολουθεί να επικρατεί σε πολλούς οργανισμούς. Για χρόνια θεωρούσαμε δεδομένο ότι η πολυετής εμπειρία ισοδυναμεί με αποτελεσματική ηγεσία. Ένα στέλεχος με δεκαπέντε ή είκοσι χρόνια προϋπηρεσίας θεωρείται αυτομάτως επιτυχημένο. Ωστόσο, η εμπειρία από μόνη της δεν αποτελεί απόδειξη αποτελεσματικότητας. Οι νέοι άνθρωποι εισέρχονται στις επιχειρήσεις έχοντας μεγαλύτερη εξοικείωση με την τεχνολογία, διαφορετικές προσδοκίες και διαφορετικό τρόπο σκέψης. Για ορισμένους αυτό μπορεί να εκληφθεί ως απειλή».
Και ποιος είναι θα είναι ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στην ηγεσία; Μπορεί να αποτελέσει απειλή για τα σημερινά στελέχη; Η απάντηση ήταν ξεκάθαρη: η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ούτε εχθρός ούτε σωτήρας. Είναι ένας πολλαπλασιαστής. «Ένας αποτελεσματικός ηγέτης μπορεί να αξιοποιήσει την τεχνολογία για να γίνει ακόμη καλύτερος. Αντίστοιχα, ένας αναποτελεσματικός ηγέτης μπορεί να χρησιμοποιήσει τα ίδια εργαλεία χωρίς να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο που λειτουργεί. Η πραγματική πρόκληση δεν βρίσκεται στην τεχνολογία, αλλά στην υπερφόρτωση πληροφοριών που αυτή δημιουργεί. Στο σημερινό περιβάλλον, οι άνθρωποι βομβαρδίζονται καθημερινά από δεδομένα, επιλογές και εναλλακτικές κατευθύνσεις. Γι’ αυτό και μία από τις σημαντικότερες δεξιότητες του μέλλοντος δεν θα είναι η πρόσβαση στη γνώση. Άλλωστε, η γνώση θα είναι διαθέσιμη σε όλους. Η πραγματική αξία θα βρίσκεται στην ικανότητα να ξεχωρίζει κανείς τι είναι πραγματικά σημαντικό».
Θα αντικαταστήσει ποτέ η AI τον ηγέτη; Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναλύσει χιλιάδες δεδομένα σε ελάχιστο χρόνο. Μπορεί να εντοπίσει μοτίβα, να δημιουργήσει αναφορές και να προσφέρει πολύτιμα insights. Δεν μπορεί όμως να χτίσει εμπιστοσύνη, να εμπνεύσει, να δημιουργήσει κουλτούρα, να αναλάβει ηθική ευθύνη. Στοιχεία δηλαδή που βρίσκονται στον πυρήνα της ηγεσίας.
Και τελικά, πώς θα είναι ο ηγέτης του μέλλοντος; «Θα χρειάζεται λιγότερη εξουσία και περισσότερη επιρροή. Δεν θα αξιολογείται από το πόσους ανθρώπους διοικεί, αλλά από το πόσους ανθρώπους επηρεάζει θετικά. Δεν θα είναι αυτός που συγκεντρώνει τη δύναμη γύρω του, αλλά αυτός που δημιουργεί περισσότερους ηγέτες γύρω του. Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία θα γίνεται ολοένα και πιο ισχυρή, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν θα είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Θα είναι η ανθρώπινη νοημοσύνη.
«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ούτε εχθρός ούτε σωτήρας. Είναι ένας πολλαπλασιαστής».
Η πρόκληση των επόμενων ετών δεν θα είναι να μάθουμε να χρησιμοποιούμε καλύτερα την τεχνητή νοημοσύνη. Αυτό πιθανότατα θα συμβεί από μόνο του. Η πραγματική πρόκληση θα είναι να μη χάσουμε εκείνα τα στοιχεία που μας κάνουν ανθρώπους: την ενσυναίσθηση, την κρίση, την επαφή, την ικανότητα να εμπνέουμε και να συνδεόμαστε ουσιαστικά με τους άλλους. Γιατί τελικά, η τεχνολογία είναι απλώς ένα εργαλείο. Τη διαφορά εξακολουθούν να την κάνουν οι άνθρωποι που το χρησιμοποιούν».
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
#BraveNewLeaders: Σύγχρονη Ηγεσία με Στρατηγική, Ευελιξία και Ανθρωπιά
