Γεωργία: Μια Χώρα Ανάμεσα σε Δύο Κόσμους

Ταξίδι στη Γεωργία

«Γεννήθηκα τη δεκαετία του ’90· ανήκω στη νέα γενιά. Κι όμως, θυμάμαι, όταν ήμουν μικρός, να ζούμε χωρίς ρεύμα και θέρμανση. Φοβόσουν να κυκλοφορήσεις στον δρόμο. Έπρεπε να δείχνεις σκληρός. Αν είχες πάνω σου οτιδήποτε, ακόμη κι αν φορούσες απλώς ένα τζιν, οι συμμορίες σε σταματούσαν με την απειλή όπλου και σε ανάγκαζαν να γδυθείς για να το πάρουν. Με αυτές τις εικόνες μεγαλώσαμε και τις κουβαλάμε ακόμη στο DNA μας».

Βρίσκομαι στην Τιφλίδα της Γεωργίας. Ο νεαρός απέναντί μου περιγράφει την ταραχώδη δεκαετία του ’90, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, όταν απουσίαζαν η κρατική οργάνωση και η δημοκρατία και αφθονούσαν τα όπλα. Κοιτάζω γύρω μου: ο κόσμος στον δρόμο καπνίζει συμβατικά τσιγάρα· πρόσωπα ταλαιπωρημένα· κτίρια γκρίζα, μουντά, επιβλητικά. Κάποια έχουν μεταμορφωθεί σε σύγχρονα ξενοδοχεία και καταστήματα, ενώ άλλα έχουν αφεθεί στη μοίρα τους, θυμίζοντας ένα παρελθόν που έφυγε και δεν ξαναγυρίζει. Ανάμεσά τους ξεπροβάλλουν καταπράσινα, περιποιημένα πάρκα και σύγχρονες γυάλινες πολυκατοικίες.

Ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία, ανάμεσα στη Δύση και τη σοβιετική κληρονομιά, η Γεωργία είναι μια χώρα παραδοσιακά ξεχασμένη, η οποία, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έρχεται ολοένα και περισσότερο στο προσκήνιο. Μετά τους Μογγόλους, οι Πέρσες και οι Οθωμανοί άφησαν το αποτύπωμά τους σε αυτό που αποτελεί σήμερα την παλιά πόλη της Τιφλίδας. Υπόγεια παζάρια που θυμίζουν Κωνσταντινούπολη, αλλά και θερμά λουτρά, για τα οποία φημίζεται η πόλη και από τα οποία πήρε το όνομά της: «Τμπίλι» στα γεωργιανά σημαίνει «ζεστό».

Τιφλιδα

Τιφλίδα: Μια Πόλη με Πολλές Μνήμες

Στις αρχές του περασμένου αιώνα, η χώρα συνέδεσε την ιστορία της με τον κομμουνισμό. Οι απόψεις όσων έζησαν εκείνη την εποχή, αλλά και των μεταγενέστερων γενιών, είναι ανάμεικτες. Πολλοί αναγνωρίζουν την καταπίεση, την υποκρισία και την έλλειψη ιδιωτικότητας του τότε καθεστώτος. Άλλοι, πάλι, δεν μπορούν να αντισταθούν στον θρύλο που ενσαρκώνει τα βαθύτερα όνειρά τους: εκείνο το μικρό Γεωργιανό αγόρι που ξεκίνησε μέσα από τη φτώχεια και κατέληξε πανίσχυρος ηγέτης. Το όνομά του: Joseph Stalin.

Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, στις αρχές της δεκαετίας του ’90, η χώρα πέρασε πολλά χρόνια αστάθειας, κατά τα οποία η ποιότητα ζωής έπεσε στο ναδίρ και η διαφθορά εκτοξεύτηκε. Ο κόσμος δεν ήξερε πώς να διαχειριστεί την ελευθερία που είχε αποκτήσει, ενώ η χώρα παρέμενε ουσιαστικά στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας. Η Επανάσταση των Ρόδων το 2003 οδήγησε σε πολιτική αλλαγή και μεταρρυθμίσεις, όχι σε πλήρως εδραιωμένη δημοκρατία, ενώ, μερικά χρόνια αργότερα, οι συγκρούσεις με τη γειτονική Ρωσία για τη Νότια Οσετία οδήγησαν σε εσωτερικό εκτοπισμό σημαντικού μέρους του πληθυσμού.

Γεωργία

Σήμερα, οι σχέσεις με τη γείτονα παραμένουν τεταμένες και περίπλοκες σε κάθε τομέα της ζωής. Οι σημαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα κτίρια προβάλλουν την εικόνα μιας χώρας που επιδιώκει την ένωσή της με τη Δύση, υπό τη σκιά του πολέμου στην Ουκρανία. Από την άλλη, οι τελευταίες φιλορωσικές κυβερνήσεις έχουν παγώσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, καθιστώντας αβέβαιο αν η ένταξη θα πραγματοποιηθεί ποτέ.

ΓεωργίαΕίναι Κυριακή και οι δρόμοι είναι κλειστοί. Αυτοκίνητα με ντουντούκες διασχίζουν το κέντρο, παίζοντας παλιά μουσική με έντονα φορτισμένους στίχους. Είναι η «Ημέρα της Οικογένειας», κατά την οποία νέοι και μεγαλύτεροι, ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές, συγκεντρώνονται για να γιορτάσουν την πατρίδα, τη θρησκεία και την οικογένεια.

Η εκδήλωση οργανώνεται από την κυβέρνηση, η οποία επιχειρεί να αντιταχθεί στη λεγόμενη «woke agenda» της Δύσης, που, σύμφωνα με τη ρητορική της, απειλεί να «καταστρέψει τις αξίες τους». Οι εκκλησίες είναι γεμάτες και οι κόκκινοι σταυροί στη σημαία της χώρας μου θυμίζουν ότι η Γεωργία υπήρξε μία από τις πρώτες χώρες που ασπάστηκαν τον χριστιανισμό. Η θρησκεία εξακολουθεί μέχρι σήμερα να ασκεί ισχυρή επιρροή και αποτελεί έναν από τους δεσμούς της χώρας με τη Ρωσία. Ο πρόσφατος θάνατος του Πατριάρχη έγινε αφορμή για να συρρεύσει στην Τιφλίδα πλήθος κόσμου από κάθε γωνιά της χώρας, προκειμένου να παραστεί στην κηδεία του.

Φτάνοντας στο ξενοδοχείο, νιώθω τη μυρωδιά του τσιγάρου και του αλκοόλ να αναδίδεται από τον ρεσεψιονίστ. Οι εξαρτήσεις συναντώνται συχνά σε κοινωνίες που έχουν βιώσει φτώχεια και κακουχίες. Μια νεαρή κοπέλα που μας άκουσε μας απευθύνεται στα ελληνικά. Γεννήθηκε στη Γεωργία, αλλά μεγάλωσε στη χώρα μας. Ακόμη κι αν επιστρέφει εδώ για διακοπές, προτιμά να χτίσει το μέλλον της στην Ελλάδα. Μου έρχονται στον νου η τραγουδίστρια Τάμτα και οι πολυάριθμες απευθείας πτήσεις που συνδέουν τις δύο χώρες.

ΤιφλιδαΛίγο πιο κάτω, καθώς περπατώ, συναντώ τυχαία το κτίριο της Γεωργιανής Ολυμπιακής Επιτροπής. Στην αυλή του δεσπόζουν τα πορτρέτα όλων των Ολυμπιονικών της χώρας. Φευγαλέα διακρίνω ένα γνώριμο πρόσωπο: τον Κάχι Καχιασβίλι, τον «καλόκαρδο γίγαντα» της άρσης βαρών, ο οποίος εκπροσώπησε την Ελλάδα και μας χάρισε χρυσά ολυμπιακά μετάλλια. Συνειδητοποιώ ότι, παρόλο που η χώρα διατηρεί χαμηλό προφίλ, έχει αναδείξει αρκετές προσωπικότητες, για τις οποίες δικαιολογημένα υπερηφανεύεται. Σε ένα καφέ βλέπω δύο ηλικιωμένους να παίζουν σκάκι και ο ξεναγός μας μιλά για τη Nona Gaprindashvili, μια άγνωστη στους περισσότερους από εμάς πρωταθλήτρια, η οποία μήνυσε το Netflix για τη δημοφιλή σειρά «The Queen’s Gambit». Στη σειρά αναφέρεται ότι δεν είχε αντιμετωπίσει ποτέ άντρες σκακιστές, σε αντίθεση με όσα συνέβησαν στην πραγματικότητα.

Γεωργία

Το βράδυ, η πόλη αλλάζει όψη. Οι ατέλειες των κτιρίων χάνονται στο σκοτάδι και κυριαρχούν τα φώτα. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται από τη θέα του όρους Μτατσμίντα, που υψώνεται πάνω από την πόλη και είναι προσβάσιμο με τελεφερίκ ηλικίας άνω των εκατό ετών. Οι νέοι δίνουν παλμό σε διάφορες γειτονιές, πολλές από τις οποίες στεγάζονται σε πρώην σοβιετικά εργοστάσια, όπως το Fabrika, ή σε κτίρια που κάποτε συνδέονταν με την προπαγάνδα, όπως το Stamba, και έχουν πλέον μετατραπεί σε πολυχώρους πολιτισμού και εστίασης.

ΓεωργίαΗ ανάγκη επίδειξης, αισθητή σε αρκετούς ανθρώπους που έζησαν δύσκολα χρόνια, αντανακλάται στην παρουσία πολλών ακριβών ηλεκτρικών αυτοκινήτων στους δρόμους. Σε αυτό συμβάλλουν οι χαμηλοί φόροι και η μέχρι πρόσφατα απουσία υποχρεωτικής ασφάλισης. Αρκετά από αυτά χρησιμοποιούνται ως ταξί μέσω δημοφιλών εφαρμογών, με κόστος συγκρίσιμο με εκείνο του λεωφορείου. Έτσι εξηγούνται, εν μέρει, τα συχνά άδεια λεωφορεία και η αυξημένη κίνηση στους δρόμους.

ΓεωργίαΜετά την Τιφλίδα, το ταξίδι συνεχίζεται στην απέραντη φύση και στα βουνά της χώρας. Η έντονη επιρροή του χριστιανισμού είναι εμφανής στα αναρίθμητα μοναστήρια που βρίσκονται διάσπαρτα σε βουνά και πεδιάδες και προσελκύουν θρησκευτικό τουρισμό. Κάνω μια στάση και δοκιμάζω το περίφημο παγωτό με γεύση κόκκινου κρασιού, για το οποίο φημίζεται η περιοχή. Ο καθεδρικός ναός του Σβετιτσχοβέλι, όπου σταματάμε, μου θυμίζει κάτι γνώριμο: η αρχιτεκτονική και η παράδοσή του παραπέμπουν στον Ναό του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα.

Στον δρόμο κάνουμε πολλές στάσεις σε βενζινάδικα. Οι τιμές ανά λίτρο είναι περίπου οι μισές από εκείνες της Ευρώπης, καθώς μεγάλο μέρος της προμήθειας προέρχεται από τη Ρωσία. Στα μίνι μάρκετ υπάρχουν προϊόντα κάθε λογής, ανάμεσά τους και αρκετά ελληνικά. Σε ορισμένους σταθμούς, τα ψυγεία είναι γεμάτα φιάλες βότκας του ενός λίτρου. Τα προσχήματα δεν τηρούνται σε έναν κόσμο που, σε ορισμένες εκφάνσεις του, μοιάζει τόσο διαφορετικός.

Γεωργία

Πρόσφυγες στην Ίδια τους τη Χώρα

Ο ρωσογεωργιανός πόλεμος του 2008 διήρκεσε μόλις λίγες ημέρες. Ήταν, όμως, αρκετός για να παγιωθεί η απόσχιση της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας, περιοχών που αντιστοιχούν περίπου στο 20% της έκτασης της χώρας. Περίπου το 5% του πληθυσμού εκτοπίστηκε στο εσωτερικό: άνθρωποι που έγιναν πρόσφυγες στην ίδια τους τη χώρα, γνωστοί ως IDPs (Internally Displaced Persons). Αρκετοί φιλοξενήθηκαν στριμωγμένοι σε σπίτια φίλων ή συγγενών. Χαρακτηριστική είναι η φωτογραφία ενός μεγάλου κτιρίου στην Τιφλίδα ασφυκτικά γεμάτου με κόσμο. Σήμερα, το ίδιο κτίριο λειτουργεί ως πεντάστερο ξενοδοχείο γνωστής αλυσίδας.

ΓεωργίαΗ κυβέρνηση της Γεωργίας πρόσφερε προσωρινή στέγαση σε οικισμούς που κατασκευάστηκαν βιαστικά, ένας από τους οποίους ήταν το Τσεροβάνι, που είναι η επόμενή μας στάση. Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι σημαντικοί πόροι προήλθαν τότε από την Ευρώπη και την Αμερική, τις οποίες η σημερινή κυβέρνηση παρουσιάζει συχνά ως εχθρικές δυνάμεις. Μιλώντας με τους κατοίκους, καταλαβαίνουμε ότι, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν, κατάφεραν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους εκεί.

Οι νεότερες γενιές, μολονότι έχουν πλέον τη δυνατότητα να ζήσουν σε άλλα μέρη της χώρας, επιλέγουν μερικές φορές να παραμείνουν στην κοινότητα όπου μεγάλωσαν, δίνοντας νέα πνοή σε έναν τόπο άτακτα και πρόχειρα φτιαγμένο. Ταυτόχρονα, μιλούν με θλίψη για συγγενείς που αναγκάστηκαν να αφήσουν πίσω. Κάποιοι θεώρησαν ότι δεν ανήκαν στη Γεωργία, ενώ άλλοι ήταν απλώς πολύ ηλικιωμένοι για να αντέξουν τη μετακίνηση, με αποτέλεσμα να γίνουν πολίτες της Ρωσίας. Όπως και να έχει, όταν το όχημά μας περνά σε απόσταση αναπνοής από τη γραμμή κατοχής, νιώθω την παγωμένη ανάσα της Αρκούδας.

Γεωργία

Από τα περίπου τέσσερα εκατομμύρια κατοίκους της Γεωργίας, σχεδόν το ένα τρίτο, όπως συμβαίνει και στην Ελλάδα, ζει στην πρωτεύουσα. Δεύτερη μεγαλύτερη πόλη είναι το Κουτάισι, η επόμενη στάση μας, με περίπου 150.000 κατοίκους, δηλαδή σχεδόν το ένα δέκατο του πληθυσμού της Τιφλίδας. Παρότι η πόλη θυμίζει χωριό ή, ακριβέστερα, μια κωμόπολη σαν την Καρδίτσα, τα κτίρια και η ατμόσφαιρά της αποπνέουν έναν πολιτισμό στενότερα συνδεδεμένο με το παρελθόν της χώρας, καθώς το Κουτάισι υπήρξε πρωτεύουσα σε διάφορες ιστορικές περιόδους. Από το 2012 έως το 2018 φιλοξενούσε το Κοινοβούλιο της Γεωργίας, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας αποκέντρωσης της κρατικής διοίκησης, η οποία τελικά δεν αποδείχθηκε λειτουργική. Το νέο αεροδρόμιο χαμηλού κόστους της περιοχής και η σιδηροδρομική σύνδεσή του με την πρωτεύουσα δίνουν, πάντως, σε περισσότερο κόσμο την ευκαιρία να γνωρίσει τη χώρα.

Από τη Μέστια στο Ουσγκούλι: Η Ζωή στην Άκρη του Κόσμου

Γεωργία

Ανεβαίνοντας σε υψόμετρο περίπου 1.500 μέτρων, προσεγγίζουμε τη Μέστια. Πρόκειται για ένα ορεινό τουριστικό χωριό που μου θυμίζει το Μέτσοβο, με εστιατόρια και πανδοχεία μιας άλλης εποχής. Ένας κινηματογράφος προβάλλει μια ταινία γυρισμένη στη γλώσσα της περιοχής, τα σβανικά, η οποία αφηγείται μια ιστορία που διαδραματίζεται εδώ. Γυρισμένη το 2007, είναι η μοναδική ταινία που προβάλλεται καθημερινά, σε τέσσερις προβολές. Συνειδητοποιώ ότι βρίσκομαι στον Καύκασο, μια περιοχή από την οποία προήλθε ο ιστορικός ανθρωπολογικός όρος «Καυκάσιος», που χρησιμοποιήθηκε ευρέως στον δυτικό κόσμο.

ΓεωργίαΜια ιδιαιτερότητα της περιοχής είναι η σχεδόν δωρεάν παροχή ηλεκτρικού ρεύματος. Η λειτουργία υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων, χάρη στους παγετώνες και στις λίμνες, αλλά και η επιδίωξη της κυβέρνησης να συγκρατήσει τον πληθυσμό στην περιφέρεια, διατηρούν χαμηλό το κόστος της θέρμανσης. Δυστυχώς, αυτό έχει οδηγήσει και σε καταχρηστική εκμετάλλευση: τα τελευταία χρόνια, αρκετοί ντόπιοι ασχολούνται με την εξόρυξη bitcoin, μια δραστηριότητα που απαιτεί τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Μέστια αποτελεί το τελευταίο σκαλοπάτι πριν από το Ουσγκούλι, έναν από τους υψηλότερους μόνιμα κατοικημένους οικισμούς στον κόσμο, σε υψόμετρο περίπου 2.200 μέτρων. Περίπου διακόσιοι κάτοικοι, οργανωμένοι σε εβδομήντα οικογένειες, ζουν εδώ. Η αποκοπή του χωριού από τον υπόλοιπο κόσμο, λόγω των καιρικών συνθηκών, για περίπου πέντε μήνες τον χρόνο έχει συμβάλει στη διατήρηση πολλών παραδόσεων και ενός ιδιαίτερου τρόπου ζωής. Γι’ αυτό και η UNESCO έχει εντάξει την περιοχή στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Γεωργία

Επισκεπτόμαστε το σπίτι μιας οικογένειας που μας έχει ετοιμάσει φαγητό. Στο εσωτερικό, τα πάντα μου θυμίζουν τα παιδικά μου χρόνια και τις δεκαετίες του ’80 και του ’90. Η τοπική κουζίνα περιλαμβάνει πιάτα αρκετά κοντά στα ελληνικά, όπως σουβλάκια με κρέας, ψητές μελιτζάνες και φασολάδα. Εκείνο, όμως, που συναντάμε παντού, σε βαθμό που οι περισσότεροι το έχουν βαρεθεί μέχρι το τέλος του ταξιδιού, είναι το χατσαπούρι: ψωμί με τυρί, που θυμίζει αρκετά το δικό μας πεϊνιρλί. Το γεγονός ότι ακόμη και οι φτωχότερες οικογένειες μπορούσαν να το παρασκευάσουν με απλά υλικά, όπως γάλα και αλεύρι, εξηγεί γιατί έχει ριζώσει τόσο βαθιά στη λαϊκή συνείδηση.

ΓεωργίαΑφού δοκιμάζουμε τα τοπικά κρασιά, για τα οποία φημίζεται η Γεωργία, χωρίς, προσωπικά, να με εντυπωσιάσουν, λίγο πριν φύγουμε συναντάμε έναν ποδηλάτη με κατσαρολικά στην πλάτη του. Κι ενώ εμείς έχουμε φτάσει ως εδώ από κακοτράχαλους δρόμους με τετρακίνητο όχημα, εντυπωσιάζομαι από τον νεαρό Γάλλο που ξεκίνησε να γυρίσει τον κόσμο με το ποδήλατό του και πέρασε από αυτό το δύσβατο χωριό με σκοπό να συνεχίσει προς τη Ρωσία. Ελπίζω, την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, να έχει ήδη φτάσει στον τελικό του προορισμό: τη Νέα Ζηλανδία.

Μπατούμι: Το «Σοβιετικό Ντουμπάι»

ΓεωργίαΤελευταία στάση του ταξιδιού είναι το κοσμοπολίτικο, αν και μέχρι τότε άγνωστο σε εμένα, Μπατούμι. Η ονομασία του συνδέεται με την ελληνική έκφραση «βαθύς λιμένας», ενώ η ευρύτερη περιοχή ταυτίζεται με την αρχαία Κολχίδα, τη χώρα του μύθου του Ιάσονα και του Χρυσόμαλλου Δέρατος. Με μεγάλη έκπληξη βλέπω στην κεντρική πλατεία ένα άγαλμα της Μήδειας, η οποία κρατά στα χέρια της το Χρυσόμαλλο Δέρας – κάτι που δεν θυμάμαι να έχω ξαναδεί πουθενά αλλού. Λίγο πιο πέρα, η ελληνική εκκλησία του Αγίου Νικολάου υπενθυμίζει ότι αυτή η πόλη, χτισμένη στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, υπήρξε και εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπορικό λιμάνι.

Ο συνδυασμός υποτροπικού κλίματος και παραθαλάσσιας τοποθεσίας έχει μετατρέψει την πόλη σε αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε «σοβιετικό Ντουμπάι». Υπερμεγέθεις ουρανοξύστες και καζίνα προσελκύουν εύπορους επισκέπτες από τις γειτονικές περιοχές, σε μια χώρα που, κατά τα άλλα, εξακολουθεί να ταλανίζεται από το παρελθόν και να περιβάλλεται από φτώχεια. Όλα αυτά δημιουργούν μια εικόνα ευμάρειας εντυπωσιακή στην όψη, αλλά συχνά επιφανειακή.

Γεωργία

ΓεωργίαΤο γλυπτό του Αλί και της Νίνο, στην άκρη του λιμανιού, προσθέτει λίγο βάθος: αφηγείται την ιστορία αγάπης ενός μουσουλμάνου από το Αζερμπαϊτζάν και μιας χριστιανής από τη Γεωργία, η οποία δοκιμάστηκε μέσα στις συμφορές του Α′ Παγκοσμίου Πολέμου και είχε τραγική κατάληξη. Το τέλος συμβολίζει την τελική επικράτηση του καθήκοντος και της ταυτότητας έναντι της προσωπικής ευτυχίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι γεωπολιτικές συγκρούσεις της εποχής κατέστρεψαν τη γέφυρα που προσπάθησαν να χτίσουν οι δύο εραστές μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Το γλυπτό κινείται: τα δύο σώματα πλησιάζουν, ενώνονται για μια στιγμή και ύστερα απομακρύνονται ξανά, σε έναν αέναο κύκλο χαράς και θλίψης.

ΓεωργίαΚοιτάζοντας το ηλιοβασίλεμα πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα σκέφτομαι ότι, όπως κάθε τόπος, έτσι κι αυτός έχει τα δικά του ξεχωριστά χαρακτηριστικά. Κι ενώ οι ιδιαιτερότητες είναι πολλές, υπάρχει κάτι εξαιρετικά γνώριμο και επαναλαμβανόμενο στις πρώην σοβιετικές χώρες, το οποίο συνδέεται και με την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Ελλάδας. Έχοντας βρεθεί σε διάφορα μέρη του κόσμου, έχω καταλάβει ότι υπάρχει μια λεπτή γραμμή που χωρίζει τη φτώχεια από τη μιζέρια και την κατήφεια. Υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να είναι φτωχοί, αλλά διατηρούν μέσα τους την ελπίδα και την αισιοδοξία. Και άλλοι που, ενώ είναι πλούσιοι, κουβαλούν μια βαθιά δυστυχία.

Τη διαφορά την κάνουν τα βιώματα κάθε ανθρώπου, τα οποία, στο επίπεδο χωρών, πολιτισμών και καθεστώτων, μπορούν να γεννήσουν συλλογικά και διαγενεακά τραύματα. Θα ήταν πολύ εύκολο να κρίνω ανθρώπους και μια εθνικότητα από το σκληρό βλέμμα που συναντούσα παντού, από τους περαστικούς μέχρι το προσωπικό εξυπηρέτησης. Μια προσεκτικότερη ματιά στο παρελθόν τους, όμως, αφήνει πολύ περισσότερο χώρο για κατανόηση και ενσυναίσθηση, κάνοντάς μας κι εμάς τους ίδιους, έστω και λίγο, καλύτερους.

 

Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ: 

Ταϊλάνδη: Πίσω από τον Παράδεισο, οι Άνθρωποι

Μπολόνια: Μια Πανεπιστημιούπολη Χιλίων Ετών

Αυστραλία | Ταξίδι στην Άκρη του Κόσμου

Ο Μανόλης Χρύσαλλος είναι μηχανικός υπολογιστών. Κατάγεται από την ηλιόλουστη Ρόδο, αλλά τα τελευταία 12 χρόνια ζει στη βροχερή Ολλανδία, δουλεύοντας στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Παράλληλα με τη δουλειά του κάνει αυτά που αγαπά πιο πολύ: αναζητά πληροφορίες για θέματα που τον ενδιαφέρουν και απολαμβανει την ελευθερία που του προσφέρουν τα ταξίδια.

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Νέα από το μέλλον, στο inbox σας κάθε πρωί!

ΕΓΓPΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER

+