Θα ήμουν γύρω στα 19 όταν ξεκίνησα να χρησιμοποιώ την πρώτη μου ενυδατική κρέμα. Το μόνο που χρειαζόταν να γνωρίζω τότε ήταν αν το δέρμα μου ήταν ξηρό, λιπαρό ή μεικτό. Αν έβλεπα τότε τις σημερινές τάσεις για την περιποίηση της επιδερμίδας, σίγουρα θα είχα πάρα πολλές άγνωστες λέξεις: πεπτίδια, ρετινόλη, εξωσώματα, μικροβίωμα, επιδερμικός φραγμός, κυτταρική μακροζωία… Πότε έγινε τόσο περίπλοκη η υπόθεση της περιποίησης;
Η εξέλιξη της κοσμετολογίας είναι, φυσικά, αναμενόμενη. Η επιστήμη προχωρά, μαθαίνουμε όλο και περισσότερα για τη λειτουργία του δέρματος και τα καλλυντικά αποκτούν νέες δυνατότητες. Παράλληλα, μέσω των social media, νέες τάσεις, συστατικά, brands και προϊόντα αποκτούν προβολή με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Κι ενώ κάποια, πράγματι, είναι αποτελεσματικά, άλλα είναι μάλλον υπερεκτιμημένα. Άλλωστε, το marketing δεν περιορίζεται στο να αναδεικνύει ανάγκες. Ξέρει πολύ καλά και να τις δημιουργεί.
Μήπως, λοιπόν, όσο πιο «έξυπνα» γίνονται τα καλλυντικά μας τόσο πιο δύσκολο γίνεται να ξεχωρίσουμε τι πραγματικά χρειαζόμαστε;
Για να βάλουμε σε μια σειρά τις εξελίξεις, τις τάσεις και τις υποσχέσεις της βιομηχανίας ομορφιάς, μιλήσαμε με την Ελισάβετ Δαραβέλη, χημικό, υπεύθυνη Έρευνας και Ανάπτυξης Καλλυντικών και ιδιοκτήτρια του BeautylabTheStore. Με περισσότερες από τρεις δεκαετίες εμπειρίας, μας ξεναγεί στο μέλλον της ομορφιάς: από τις νέες τεχνολογίες και τις καταναλωτικές τάσεις μέχρι ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα της βιομηχανίας καλλυντικών – το πώς θα περιορίσει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα.
Fast Beauty
«Έχουμε πλέον μπει στην εποχή του fast beauty, με τον ίδιο τρόπο όπως και η μόδα», επισημαίνει η Ελισάβετ Δαραβέλη. Ένα συστατικό γίνεται viral, μια νέα ρουτίνα κατακλύζει το TikTok και, πριν καλά καλά καταλάβουμε τι κάνει το προηγούμενο serum, έχει εμφανιστεί το επόμενο που δεν «πρέπει» να λείπει από το ράφι μας. Μόνο που η ταχύτητα των λανσαρισμάτων δεν συμβαδίζει πάντα με τον χρόνο που απαιτεί η έρευνα. Όπως εξηγεί η κ. Δαραβέλη, κάποιες εταιρείες επενδύουν χρόνια σε αυτήν, ενώ άλλες βασίζονται κυρίως στις μελέτες των προμηθευτών των συστατικών τους.
Ένα δημοφιλές συστατικό, λοιπόν, δεν εγγυάται την αποτελεσματικότητα του τελικού προϊόντος. «Σημαντικό ρόλο παίζει η συνολική δομή της φόρμουλας και όχι μόνο το δραστικό συστατικό που περιέχει», τονίζει. Άλλωστε, ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 655/2013 απαιτεί οι ισχυρισμοί για τα καλλυντικά να στηρίζονται σε επαρκή και επαληθεύσιμα στοιχεία.
Από τα Κύτταρα στον Εγκέφαλο
Tι θα περιέχει το νεσεσέρ μας σε δέκα χρόνια; Μια πρώτη απάντηση βρίσκεται ήδη στα εργαστήρια. Η κ. Δαραβέλη ξεχωρίζει ορισμένες από τις πιο ενδιαφέρουσες κατευθύνσεις της σύγχρονης έρευνας.
Η βιοτεχνολογία ανοίγει νέους δρόμους, από πρωτεΐνες και πεπτίδια που παράγονται μέσω καλλιεργειών φυτικών κυττάρων μέχρι τα λεγόμενα φυτικά εξωσώματα, μικροσκοπικά κυστίδια που μελετώνται για τον πιθανό ρόλο τους στην επικοινωνία μεταξύ κυττάρων.
Ακόμη πιο φουτουριστικό ακούγεται το mRNA, που γνωρίσαμε μέσα από τα εμβόλια και τώρα διερευνάται για εφαρμογές στο δέρμα. Η μεταφορά του στα κύτταρα παραμένει τεχνολογική πρόκληση. Τόσο το mRNA όσο και τα εξωσώματα απέχουν ακόμη από την επαρκώς τεκμηριωμένη χρήση τους σε καλλυντικά. Η κ. Δαραβέλη, πάντως, τα θεωρεί πραγματικά ενδιαφέρουσες κατευθύνσεις της μελλοντικής αντιγήρανσης.
Όμως, αλλάζει και ο ίδιος ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε την αντιγήρανση. Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από τις ρυτίδες στη συνολική υγεία του δέρματος: από το μικροβίωμά του μέχρι το skin longevity, δηλαδή τη διατήρηση της καλής λειτουργίας του όσο μεγαλώνουμε.
Και τι σχέση έχει ο εγκέφαλος με όλα αυτά; Σύμφωνα με την κ. Δαραβέλη, ο άξονας δέρματος-εγκεφάλου (skin-brain axis) είναι ένα ερευνητικό πεδίο που εξετάζει την αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ των δύο, μέσα από νευρικούς, ορμονικούς και ανοσολογικούς μηχανισμούς. Με άλλα λόγια: πώς το νευρικό σύστημα και η ψυχολογική μας κατάσταση επηρεάζουν το δέρμα, αλλά και πώς όσα συμβαίνουν στο δέρμα μπορούν με τη σειρά τους να επηρεάσουν τον οργανισμό και τον εγκέφαλο.
Στην εξίσωση μπαίνει και η τεχνητή νοημοσύνη, επιταχύνοντας την αναζήτηση νέων δραστικών ουσιών, τον σχεδιασμό συνθέσεων και την ανάπτυξη πιο εξατομικευμένης περιποίησης.
Η K-Beauty Επανάσταση
Ένα παράδειγμα του πώς μια τάση μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη βιομηχανία είναι η K-Beauty. Η «Κορεατική Ομορφιά» γοήτευσε με τις ελκυστικές συσκευασίες, τις ανάλαφρες υφές και την ποικιλία προϊόντων, αλλά κυρίως με μια διαφορετική φιλοσοφία περιποίησης.
Όπως εξηγεί η κ. Δαραβέλη, έδωσε έμφαση στην καθημερινή φροντίδα ως «τελετουργία», προετοιμάζοντας το έδαφος για το well-aging και το skin longevity. Ανέδειξε τα ζυμωμένα συστατικά και το ενδιαφέρον για το μικροβίωμα, αλλά και το περίφημο glass skin: την επιδερμίδα που δείχνει τόσο λεία, ενυδατωμένη και λαμπερή, σχεδόν σαν γυαλί.
Το «Made in Korea» έγινε ισχυρό εμπορικό πλεονέκτημα, προσελκύοντας ολοένα περισσότερα brands. Η κ. Δαραβέλη, πάντως, επισημαίνει την ανάγκη ελέγχου της συμμόρφωσης των προϊόντων με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, όπως ισχύει για όλα τα καλλυντικά, ανεξαρτήτως προέλευσης.
Αντιγήρανση Από τα… 12;
Κι ενώ οι τάσεις στην περιποίηση αλλάζουν διαρκώς, αλλάζει και το κοινό τους, τόσο ως προς το φύλο όσο και ως προς την ηλικία. Τα καλλυντικά δεν είναι πια μόνο γυναικεία υπόθεση, ενώ στον κόσμο του skincare μπαίνουν ολοένα μικρότερες ηλικίες.
Η τάση των Sephora Kids, με παιδιά της Gen Alpha να υιοθετούν πολύπλοκες ρουτίνες περιποίησης, δείχνει πόσο έχει αλλάξει η σχέση τους με τα καλλυντικά. Σε αμερικανική μελέτη, 100 βίντεο skincare στο TikTok παρουσίαζαν περισσότερα από 250 διαφορετικά προϊόντα, πολλά με δυνητικά αλλεργιογόνα συστατικά.
Τι χρειάζεται, όμως, πραγματικά το δέρμα ενός παιδιού; Η κ. Δαραβέλη υπενθυμίζει ότι ακόμη και τα φυσικά καλλυντικά μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμούς ή αλλεργίες. Η απλή φροντίδα αρκεί: ήπιος καθαρισμός, κατάλληλη ενυδάτωση και αντηλιακή προστασία. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας, στην προεφηβεία τα παιδιά μπορούν να ακολουθούν μια τέτοια απλή ρουτίνα, με καθαριστικό και ενυδατική χωρίς άρωμα και αντηλιακό SPF 30 ή υψηλότερο δείκτη. Φυσικά, η αντηλιακή προστασία είναι απαραίτητη και σε μικρότερες ηλικίες. Όσο για τα ισχυρά απολεπιστικά οξέα και τα ρετινοειδή, ορισμένα από τα οποία χρησιμοποιούνται και για τη θεραπεία της εφηβικής ακμής, η χρήση τους απαιτεί οπωσδήποτε καθοδήγηση από δερματολόγο.
Αξίζει, πάντως, να αναρωτηθούμε και κάτι ακόμη: όταν ένα παιδί συνηθίζει από μικρό να πιστεύει ότι το δέρμα του χρειάζεται διαρκώς βελτίωση, τι μαθαίνει για την εικόνα του εαυτού του;
Η υπερβολή δεν αφορά μόνο τα παιδιά. Πόσα προϊόντα χρειαζόμαστε πραγματικά; Για την κ. Δαραβέλη, ο συνδυασμός προϊόντων δεν είναι προβληματικός, αρκεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του δέρματος. «Και το layering να μη γίνεται αυτοσκοπός», επισημαίνει, καθώς η υπερφόρτωση με συστατικά μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Άλλωστε, ακόμη και η κορεατική βιομηχανία αρχίζει να απομακρύνεται από τις περίφημες «ρουτίνες των δέκα βημάτων» που η ίδια έκανε δημοφιλείς.
«Πράσινο» Κραγιόν;
Μπουκαλάκια, βαζάκια, σωληνάρια, κουτάκια, συσκευασίες μέσα σε άλλες συσκευασίες… Και η πλειονότητά τους καταλήγει στα απορρίμματα. Σε προηγούμενα άρθρα της αθηΝΕΑς είχαμε εξετάσει το περιβαλλοντικό κόστος των συσκευασιών, τις τεράστιες ποσότητες αποβλήτων που παράγονται και τις δυσκολίες της ανακύκλωσης. Και η βιομηχανία καλλυντικών έχει το δικό της σημαντικό μερίδιο ευθύνης, που δεν πρέπει να αγνοηθεί.
Για την κ. Δαραβέλη, η βιωσιμότητα θα καθορίσει το μέλλον της βιομηχανίας όσο και η επιστήμη. Στις λύσεις περιλαμβάνονται συστατικά από παραπροϊόντα της βιομηχανίας τροφίμων (upcycling), κρέμες σε σκόνη, αντηλιακά σε stick, συμπυκνωμένα σαμπουάν, εναλλακτικές και επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες. Καινοτομίες που υπόσχονται λιγότερη κατανάλωση πόρων και λιγότερα απόβλητα, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι είναι όλες αυτομάτως πιο φιλικές προς το περιβάλλον.
Η πίεση είναι και θεσμική: από τον Αύγουστο του 2026 εφαρμόζεται στην ΕΕ ο νέος Κανονισμός για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας, με σταδιακά αυστηρότερες απαιτήσεις για τη μείωση των αποβλήτων, την ανακυκλωσιμότητα και την επαναχρησιμοποίηση.
Η αντίφαση, πάντως, παραμένει: η βιομηχανία ομορφιάς προσπαθεί να μειώσει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα, ενώ ταυτόχρονα μας ενθαρρύνει να αγοράζουμε ολοένα περισσότερα. Μήπως τελικά το μέλλον των καλλυντικών δεν κρύβεται μόνο στο επόμενο επαναστατικό συστατικό, αλλά και στην ικανότητά μας να ξεχωρίζουμε τις πραγματικές ανάγκες;
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
