Για χρόνια το ποδόσφαιρο θεωρούνταν «υπόθεση των αγοριών». Σήμερα, ολοένα περισσότερα κορίτσια αποδεικνύουν ότι το γήπεδο ανήκει σε όποιον θέλει να παίξει.
Υπάρχουν σύνορα που δεν τα χάραξε ποτέ επίσημα κανείς, κι ακριβώς γι’ αυτό είναι δύσκολο να τα διακρίνουμε με γυμνό μάτι. Για δεκαετίες, το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα αφορούσε ως επί το πλείστον αγόρια. Ένα αόρατο «εδώ όχι», αν και δεν το έγραφε κάποιος κανονισμός, ήταν βαθιά εμπεδωμένο για πολλά κορίτσια που μεγάλωσαν βλέποντας από μια άκρη τα αγόρια να παίζουν στην αυλή, χωρίς να δοκιμάζουν τα ίδια τις δικές τους δυνάμεις.
Το 2002, μια ταινία έβαλε ακριβώς αυτό το «σύνορο» στο κέντρο μιας ιστορίας και έγινε παγκόσμια επιτυχία. Στο κλασικό πια «Bend it Like Beckam» πρωταγωνιστεί μια έφηβη με πάθος για το ποδόσφαιρο – κι ένας κύκλος γύρω της που την αγαπά, αλλά δεν καταλάβαινει γιατί θέλει να παίξει «σαν αγόρι».
Πέρασαν πάνω από είκοσι χρόνια από τότε. Κι όμως, η ένταση αυτή –ανάμεσα σε αυτό που θέλει ένα κορίτσι και σ’ αυτό που «περιμένουν» από ένα κορίτσι– δεν εξαφανίστηκε. Ωστόσο, το σύνορο αυτό –και στο ποδόσφαιρο– είναι γεγονός ότι έχει αρχίσει να θολώνει. Όπως θόλωσαν και άλλα στερεότυπα που για χρόνια θεωρούσαμε ακλόνητα – ποιος μαγειρεύει, ποιος διεκδικεί, ποιος μιλάει πρώτος. Το γήπεδο, απλώς τυχαίνει να είναι το μέρος όπου αυτή η αλλαγή αποτυπώνεται με τον πιο άμεσο τρόπο. Επειδή εκεί, μέσα στην ίδια την αγωνιστική εμπειρία, δεν χωρούν πια δικαιολογίες.
Όταν μιλάμε για ισότητα των φύλων, η κουβέντα καταλήγει σχεδόν πάντα στην αγορά εργασίας. Στις θέσεις ευθύνης, στις αμοιβές, στις ευκαιρίες. Όμως κανείς δεν φτάνει σε μια κρίσιμη σύσκεψη, σε ένα διοικητικό συμβούλιο ή στο γήπεδο των «μεγάλων» έχοντας πρωτοδιαπραγματευτεί την αξία του εκεί. Αυτό το κάνει πολύ νωρίτερα. Σε μια παιδική χαρά, σε μια ομάδα, στην πρώτη φορά που κάποιος του είπε «παίξε κι εσύ».
Είναι απόλυτα ξεπερασμένο το ερώτημα αν το ποδόσφαιρο κάνει καλό σ’ ένα κορίτσι. Το πραγματικά κρίσιμο ζήτημα είναι αν του δίνουμε, όσο νωρίτερα γίνεται, την ευκαιρία να το ανακαλύψει μόνο του.
Τι Μαθαίνει Πραγματικά ένα Κορίτσι (Όπως κι ένα Αγόρι) στο Γήπεδο
Ρωτήστε οποιονδήποτε προπονητή που διδάσκει ένα ομαδικό άθλημα. Σπάνια θα σας μιλήσει πρώτα για τεχνική. Θα σας μιλήσει για το πώς αντιδράς όταν χάνεις. Για το πόσο δύσκολο είναι να εμπιστευτείς μια συμπαίκτριά σου σε μια κρίσιμη στιγμή. Για την πειθαρχία που δεν βλέπει κανείς στην προπόνηση της Τρίτης, όταν δεν υπάρχει κοινό.
Αυτές οι δεξιότητες δεν μένουν στο γήπεδο. Ταξιδεύουν. Γίνονται ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστεί κανείς μια απόρριψη, μια σύγκρουση, μια αποτυχία – στο σχολείο, στη δουλειά, στη ζωή. Όταν βλέπεις σήμερα δεκάδες κορίτσια να τρέχουν πίσω από μια μπάλα σε μια σχολική αυλή, δεν παρακολουθείς απλώς ένα παιχνίδι, αλλά ένα εργαστήριο αυτοπεποίθησης, χωρίς εκείνη τη στιγμή να το συνειδητοποιούν ούτε εκείνα ούτε εσύ.
Είναι απόλυτα ξεπερασμένο το ερώτημα αν το ποδόσφαιρο κάνει καλό σ’ ένα κορίτσι. Το πραγματικά κρίσιμο ζήτημα είναι αν του δίνουμε, όσο νωρίτερα γίνεται, την ευκαιρία να το ανακαλύψει μόνο του – και αν, γύρω του, υπάρχουν αρκετοί ενήλικες που θα του πουν «παίξε» αντί για «πρόσεχε».
Οι Κερκίδες Έχουν Αλλάξει Και Εκείνες
Κάτι άλλο έχει αλλάξει, εξίσου σιωπηλά: η εικόνα στις κερκίδες. Πατέρες που παλιά πήγαιναν στο γήπεδο μόνο με τον γιο τους, σήμερα συνοδεύουν και μοιράζονται τον ίδιο ενθουσιασμό με την κόρη τους. Μητέρες που ίσως οι ίδιες δεν έπαιξαν ποτέ ποδόσφαιρο, τώρα μαθαίνουν τους κανόνες παρέα με τα παιδιά τους. Η αλλαγή δεν συμβαίνει μόνο μέσα στο γήπεδο. Συμβαίνει και γύρω του, σε όσους παρακολουθούν και αποφασίζουν, χωρίς να το λένε ανοιχτάή συνειδητά, τι αποδέχονται και «αγκαλιάζουν».
Σε αυτήν ακριβώς την αλλαγή επενδύει το Lidl League, μια νέα πρωτοβουλία από την Lidl Ελλάς: όχι στο σκορ ενός αγώνα, αλλά σε ό,τι μαθαίνεται γύρω από αυτόν. Φέτος το καλοκαίρι, τριάντα έφηβες αθλήτριες από τις δύο φιναλίστ ομάδες του Πανελλήνιου Σχολικού Πρωταθλήματος βρέθηκαν στην καρδιά αυτής της πρωτοβουλίας. Επί τρεις ημέρες η προσπάθειά τους ξεκινούσε στις γραμμές του γηπέδου, αλλά δεν σταματούσε εκεί. Συνεχιζόταν με εργαστήρια στο Lidl House Athens σχετικά με την ηγεσία, την ψυχική ανθεκτικότητα, την εικόνα σώματος και την υπεύθυνη χρήση των social media. Ένα πρόγραμμα που αντιμετωπίζει την αυτοπεποίθηση σαν δεξιότητα που εξασκείται, όχι σαν χάρισμα που είτε το έχεις είτε όχι.
Αυτό που κερδίζει ένα κορίτσι από το πρόγραμμα δεν είναι ένα μετάλλιο. Είναι η βεβαιότητα ότι μπορεί να σταθεί όπου θέλει, χωρίς να χρειάζεται άδεια. Χωρίς αυτό να ακυρώνει ή να μειώνει την αξία της ενθάρρυνσης και της υποστήριξης σε κάθε αθλητικό μονοπάτι που θα επιλέξει. Απλώς σημαίνει ότι το ξεκίνημα είναι πια δεδομένο, όχι κατόρθωμα.
«Ίδιο γήπεδο, ίδιοι κανόνες», λέει το σύνθημα του Lidl League.
Μιλάει για κάτι πολύ μεγαλύτερο από το ποδόσφαιρο: για παιδιά που μεγαλώνουν πιστεύοντας ότι το όριό τους δεν είναι το φύλο τους, αλλά οι επιλογές τους, τα όνειρα που κάνουν και το πόσο μακριά είναι διατεθειμένα να φτάσουν.
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
Ο Θάνατος του Οικογενειακού Τραπεζιού
Η Διατροφική Παιδεία ως Soft Power
Παιδιά στη Φύση: Από τα Ψηφιακά Ερεθίσματα στις Πράσινες Εμπειρίες
