Από το κυνήγι του viral στην αναζήτηση των «δικών μας»: καθώς η κυριαρχία των αλγορίθμων προβληματίζει όλο και πιο πολύ, μια πιο ήσυχη μετατόπιση βρίσκεται σε εξέλιξη — προς μικρότερες, πιο οικείες ψηφιακές κοινότητες όπου η σύνδεση μετρά περισσότερο από την απήχηση.
Μέχρι σήμερα, το να γίνει viral ένα post έμοιαζε σαν να έβρισκες χρυσό στο μυθικό Ελ Ντοράντο. Η μαζική απήχηση μιας ανάρτησης και η συγκέντρωση δεκάδων, εκατοντάδων, χιλιάδων −ή και εκατομμυρίων− likes έγιναν αυτοσκοπός.
Για περισσότερο από μια δεκαετία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπαγόρευαν ότι σημασία έχει η ποσότητα και όχι η ποιότητα, ο φανατισμός και όχι ο πλουραλισμός, η οχλαγωγία και όχι η κριτική σκέψη.
Αυτή η διαδικτυακή κουλτούρα διαμόρφωσε μια ολόκληρη οικονομία γύρω από τους influencers — και, κυρίως, μια κουλτούρα που επηρέασε και τον μέσο χρήστη. Η αυτοπροβολή, η εικόνα και η ποσταρισμένη ευτυχία επιχείρησαν να αντικαταστήσουν τις αυθεντικές σχέσεις, να βρουν απαντήσεις σε υπαρξιακά ερωτήματα, να αντικαταστήσουν την κοπιώδη και ατέρμονη προσπάθεια αυτοεξέλιξης, να τα αποστάξουν σε posts της στιγμής.
Όμως, το κυνήγι του viral θησαυρού μετατράπηκε από διασκεδαστικό παιχνίδι με ευοίωνες προοπτικές σε έναν απαιτητικό χώρο εργασίας, όπου ζητείται νυχθημερόν να αποδείξεις κάτι. Και το να πρέπει να αποδεικνύεις όλη την ώρα κάτι είναι μια εξαντλητική διαδικασία.
Έτσι τα τελευταία χρόνια, με αργούς αλλά σταθερούς ρυθμούς, το ενδιαφέρον των χρηστών μετατοπίζεται από την κουλτούρα της απόκτησης αναρίθμητων και «απρόσωπων» ακόλουθων στην επιθυμία σύνδεσης με ανθρώπους που μας μοιάζουν σε κάτι, ακόμη και τυχαίο, όπως το όνομα.
Οι Andrews, οι Bens και τα Άλλα Παιδιά
Όπως για παράδειγμα η κοινότητα των Andrews, μια κλειστή ομάδα στην οποία μπορείς να γίνεις μέλος μόνο αν το όνομά σου προέρχεται από το ελληνικό Ανδρέας. Τα μέλη του, κυρίως άνδρες, καθώς λίγες γυναίκες έχουν τέτοιο όνομα, συναντιούνται σε κλειστές ομάδες στο διαδίκτυο, ακολουθούν συγκεκριμένους κανόνες, έχουν τη δική τους… σημαία και διοργανώνουν ένα ετήσιο φεστιβάλ όπου συναντιούνται διά ζώσης.
Η κοινότητα των Bens, πάλι, ξεκίνησε ως αστείο με στόχο να συγκεντρωθούν άτομα με το ίδιο όνομα στο Φεστιβάλ Boomtown στη Νότια Αγγλία και έφτασε να συγκεντρώνει χρήματα −πάνω από 20.000 λίρες γράφουν στην ιστοσελίδα τους− για διάφορες φιλανθρωπικές οργανώσεις.
Υπάρχουν βέβαια και οι Ryans, που διοργανώνουν τακτικές συναντήσεις από το 2023 και προσπαθούν να σπάσουν το παγκόσμιο ρεκόρ για τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ατόμων με το ίδιο όνομα (ένα ρεκόρ που διατηρείται από 2.325 Ivans, οι οποίοι συναντήθηκαν στο Κούπρες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης το 2017).
Νέα Ήθη
Οι διαδικτυακές κοινότητες με βάση το όνομα μπορεί να μοιάζουν με διασκεδαστική −και κυρίως ανδρική− ιστορία που δεν έχει βαθύτερο λόγο ύπαρξης.
Οι Andrews, οι Bens, οι Ryans και όσοι ακόμη έχουν δημιουργήσει μικρές ομάδες στο διαδίκτυο με βάση ένα κοινό χαρακτηριστικό τους −όχι το όνομα απαραιτήτως− εκπροσωπούν τη σταθερά ανερχόμενη τάση της ψηφιακής ζωής προς μικρές ιντερνετικές κοινότητες που έχουν μερικά σημαντικά και μέχρι τώρα παραγκωνισμένα χαρακτηριστικά: δεν θεωρούν υποχρεωτική την αυτοβελτίωση, δεν απαιτούν να παρουσιάζεται μόνο η πιο εκλεπτυσμένη πλευρά του εαυτού, επιτρέπουν στους ανθρώπους να είναι πιο ακατάστατοι, ειλικρινείς, σπασίκλες, επιεικείς, μπερδεμένοι ή αντιφατικοί.
Και, επιπλέον, σε αυτές τις κοινότητες ζητούμενο δεν είναι τόσο ο εντυπωσιασμός, όσο η σύνδεση.
Οι μικροκοινότητες του διαδικτύου, οι οποίες λειτουργούν χάρη σε μικρούς ιδιωτικούς διακομιστές, όπως το Discord και το Reddit —αλλά και μέσω εφαρμογών όπως τα WhatsApp groups— λιγότερο εξαρτημένες από αλγοριθμικές λογικές, αλλάζουν ριζικά το τοπίο, διαμορφώνοντας ίσως μια πιο οικεία, πιο αδιαμεσολάβητη ψηφιακή ζωή.
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
