Τι συμβαίνει όταν μια δημοκρατία αρχίζει να παρουσιάζει τον εαυτό της όχι ως πολιτικό συμβόλαιο, αλλά ως θεϊκή αποστολή;
Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν την Κυριακή στο National Mall στην Ουάσινγκτον. Ένα πολύχρωμο και ενθουσιώδες πλήθος, που εξέφραζε τον θρησκευτικό του ζήλο ακόμη και μέσα από την εμφάνισή του, φορώντας ρούχα με θρησκευτικά σύμβολα και απεικονίσεις του Ιησού.
Ήταν η εκδήλωση «Rededicate 250: Ένα Εθνικό Ιωβηλαίο Προσευχής, Δοξολογίας και Ευχαριστίας». Μια ολοήμερη συγκέντρωση που συνδύαζε χριστιανική προσευχή αλλά και πολιτική ανάταση. Μια εκδήλωση που ο πρόεδρος Trump παρουσίασε ως ευκαιρία να «αφιερωθεί ξανά η Αμερική ως ένα έθνος υπό τον Θεό».
Οι φωτογραφίες δείχνουν ανθρώπους με τα χέρια σηκωμένα σε στάση λατρείας. Δεν βρίσκονταν εκεί μόνο για να προσευχηθούν, αλλά και για να διακηρύξουν υπεροχή, να υποδείξουν τον έναν και μοναδικό δρόμο της αλήθειας, επιβεβαιώνοντας πως η θρησκευτική ταυτότητα λειτουργεί πάντα ως το πιο εύκολο σύνορο ανάμεσα στο «εμείς» (οι εκλεκτοί, οι ηθικοί) και το «αυτοί» (οι άπιστοι, οι εχθροί).
Η επίκληση στη θρησκεία, άλλωστε, έχει χρησιμοποιηθεί πολλάκις ως «καύσιμο» σε πάσης φύσεως διαχωρισμούς – αλλά και ως άλλοθι για ωμή βία.
«Deus vult» (=Ο Θεός το θέλει): ήταν η φράση του πάπα Ουρβανού Β′ που συνόδευε τους Σταυροφόρους στην πρώτη τους εξόρμηση στην Ανατολή, το 1096, με αφορμή την καταπάτηση των Αγίων Τόπων από τους μουσουλμάνους – εκείνη που μετέτρεπε μια γεωπολιτική σύγκρουση για εδάφη σε «ιερό πόλεμο». Σε μια άλλη γεωπολιτική σύγκρουση –των ημερών μας αυτή τη φορά– ο Trump «έχει χριστεί από τον Χριστό να ανάψει τη φωτιά στο Ιράν».
Και ενόσω μαίνεται ο πόλεμος (για άλλη μια φορά) στη Μέση Ανατολή, το καύσιμο της θρησκείας βρίσκει γόνιμο έδαφος και στο εσωτερικό της χώρας.
Τη Δευτέρα, μία μέρα μετά τη μεγάλη συγκέντρωση, δύο έφηβοι πυροβόλησαν και σκότωσαν τρεις άνδρες στο Ισλαμικό Κέντρο του Σαν Ντιέγκο, όπου στεγάζεται και ισλαμικό ιεροδιδασκαλείο με πολλούς μαθητές, πριν αυτοκτονήσουν. Στο αυτοκίνητό τους βρέθηκαν κείμενα που περιέγραφαν θρησκευτικές και φυλετικές πεποιθήσεις για το πώς θα έπρεπε να είναι ο κόσμος που οραματίζονταν.
«Deus vult», όμως, αναφωνούν και οι υποστηρικτές του κινήματος του χριστιανικού εθνικισμού στην Αμερική – το οποίο περιλαμβάνει περισσότερες από 150 εκκλησίες σε όλο τον κόσμο. Τι θέλει ο Θεός; Να απαγορευτούν οι παρελάσεις Pride, οι αμβλώσεις, η ψήφος των παντρεμένων γυναικών και πολλές άλλες ενέργειες που επισύρουν τον θεϊκό θυμό.
Απόψεις που επαναφέρουν στο σήμερα φαντάσματα του παρελθόντος – όχι σε ένα στοιχειωμένο περιβάλλον, αλλά υπό το φως του ήλιου, σαν μια κανονικότητα που διεισδύει όλο και περισσότερο στον λόγο και στα καθημερινά ήθη, καθιστώντας «εκτός ανθρώπινου νόμου» το δικαίωμα στη διαφωνία, τον διάλογο, τη διαφορετικότητα.
Τι Γυρεύει η Κυβέρνηση σε μια Κυριακάτικη Προσευχή;
Η αφορμή για την εκδήλωση στην καρδιά της Ουάσινγκτον ήταν τα 250 χρόνια από την Αμερικανική Ανεξαρτησία (1776). Εκεί βρίσκονταν και πολλά μέλη του υπουργικού συμβουλίου του Trump – ο ίδιος, προς απογοήτευση των συγκεντρωμένων, δεν εμφανίστηκε διά ζώσης, αλλά μέσω προηχογραφημένου μηνύματος.
Με βιντεοσκοπημένο μήνυμα εμφανίστηκε και ο υπουργός Άμυνας Pete Hegseth, προτρέποντας το πλήθος να «προσεύχεται αδιάκοπα». Αργά μέσα στην ημέρα μεταδόθηκε και εκείνο του JD Vance: «Πάντα ήμασταν και εξακολουθούμε να είμαστε ένα έθνος προσευχής, και δόξα τω Θεώ γι’ αυτό», είπε.
Ο μοναδικός ηγέτης άλλης θρησκείας που παρευρέθηκε ήταν ο ορθόδοξος ραβίνος Rabbi Meir Soloveichik. Ανέβηκε στη σκηνή το απόγευμα για να αφηγηθεί την ιστορία του Irving Berlin, ενός εβραίου μετανάστη από τη Ρωσία, που έγραψε το τραγούδι «God Bless America». Το τραγούδι είναι «μια υπενθύμιση ότι ο αντισημιτισμός είναι εντελώς αντιαμερικανικός», είπε, αποσπώντας παρατεταμένο χειροκρότημα.
Προς το τέλος του προγράμματος εμφανίστηκε διά ζώσης και ο πρόεδρος της Βουλής Mike Johnson, υποστηρίζοντας ότι ο διαχωρισμός εκκλησίας και κράτους είναι «παρεξηγημένος» και ότι στην πραγματικότητα «οι ιδρυτές ήθελαν να προστατεύσουν την Εκκλησία από ένα παρεμβατικό κράτος – όχι το αντίστροφο».
Ο διαχωρισμός εκκλησίας και κράτους είναι θεμελιώδης αρχή της αμερικανικής δημοκρατίας. Η Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος αναφέρει ρητά ότι «το Κογκρέσο δεν θα θεσπίσει νόμο σχετικά με την εγκαθίδρυση θρησκείας ή που να απαγορεύει την ελεύθερη άσκησή της». Αρχή που αμφισβητείται με ποσοστά που ολοένα μεγαλώνουν.
Η ιδέα ότι οι ιδρυτές θεωρούσαν την Αμερική αμιγώς χριστιανικό έθνος είναι «παράλογη» και «εντελώς λανθασμένη», δηλώνει ο Joseph Ellis, βραβευμένος με Pulitzer ιστορικός και συγγραφέας βιβλίων για την ίδρυση της Αμερικής. Αντίθετα, υποστηρίζει, οι ιδρυτές αντιδρούσαν ρητά στην αντίληψη που κυριαρχούσε κατά τον Μεσαίωνα ότι τα κράτη χρειάζονται κοινή θρησκεία για να ενώσουν υπό τη σκέπη της τον λαό.
Ο Wilson αναφέρει τους μαθητές στα σχολεία του –η κοινότητα περιλαμβάνει και σχολεία, καθώς και έναν εκδοτικό οίκο– ως «πυρομαχικά». Το καύσιμο της θρησκείας, εδώ, ως ζώσα πραγματικότητα.
«Εκλεκτοί του Θεού» και «Μαθητές-Πυρομαχικά»
Αρκετοί παρευρισκόμενοι της συγκέντρωσης δήλωσαν ότι η τελευταία φορά που είχαν βρεθεί στην Ουάσινγκτον ήταν για να συμμετάσχουν στη διαμαρτυρία για τις εκλογές του 2021, η οποία εξελίχθηκε στην επίθεση στο Καπιτώλιο. Εδώ είναι «σαν να βλέπουμε τον καρπό εκείνων για τα οποία προσευχόμασταν πριν από πέντε χρόνια», λέει πάστορας από το Τέξας. Το να βρίσκεται ξανά στην καρδιά της Ουάσινγκτον, περιτριγυρισμένη από ανθρώπους που προσεύχονται και τραγουδούν χριστιανικές μελωδίες με την ευλογία του προέδρου είναι, δηλώνει, «σημάδι ότι τα πράγματα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση».
Η ομπρέλα των χριστιανών εθνικιστών στις ΗΠΑ είναι η Κοινότητα των Μεταρρυθμισμένων Ευαγγελικών Εκκλησιών (CREC – Communion of Reformed Evangelical Churches), με επικεφαλής τον εξτρεμιστή κληρικό Douglas Wilson. Κατά την πρώτη θητεία Trump επρόκειτο για μια περιθωριακή κοινότητα, σήμερα όμως διασυνδέεται με την πιο συντηρητική πτέρυγα των Ρεπουμπλικανών και έχουν την προστασία του υπουργού Άμυνας.
Για αυτούς, οι ΗΠΑ είναι το εκλεκτό έθνος του Θεού –σας θυμίζει κάτι;–, τις οποίες πολύ θα ήθελαν να δουν να μετατρέπονται σε μια θεοκρατία που θα «διοικείται» βάσει των Δέκα Εντολών της Παλαιάς Διαθήκης. Δεν πιστεύουν ότι πολίτες διαφορετικού θρησκεύματος μπορούν να ζήσουν ειρηνικά, ενώ δεν διστάζουν να εκφραστούν θετικά για τον θεσμό της δουλείας στον αμερικανικό Νότο – η ομοφυλοφιλία, υποστηρίζουν, είναι μεγαλύτερο έγκλημα.
Ο Wilson αναφέρει τους μαθητές στα σχολεία του –η κοινότητα περιλαμβάνει και σχολεία, καθώς και έναν εκδοτικό οίκο– ως «πυρομαχικά». Το καύσιμο της θρησκείας, εδώ, ως ζώσα πραγματικότητα.
Ο πολιτικός επικεφαλής του ισχυρότερου στρατού στον κόσμο χρησιμοποίησε ένα βίαιο, φανταστικό σενάριο του Χόλιγουντ παρουσιάζοντάς το ως «ιερές γραφές» για να δικαιολογήσει έναν πραγματικό πόλεμο.
Οι Νέες Σταυροφορίες…
Ο υπουργός Άμυνας Pete Hegseth θεωρεί ότι οι ΗΠΑ πρέπει να ηγηθούν σήμερα μιας νέας Σταυροφορίας: «Όπως οι Χριστιανοί πρόγονοί μας πριν από μια χιλιετία, πρέπει να το κάνουμε», αναφέρει στο βιβλίο του «American Crusade: Our Fight to Stay Free». Απέναντί του, βρίσκονται το Ισλάμ αλλά και αυτοί που κατονομάζει ως «αριστεριστές» και προοδευτικούς.
Ανάμεσα στα τατουάζ στο μπράτσο του υπάρχει και η φράση «Deus Vult» –ναι, εκείνη του πάπα Ουρβανού Β′– και ο Σταυρός της Ιερουσαλήμ, έμβλημα των Σταυροφόρων, σύμβολα που εμφανίστηκαν και κατά την εισβολή στο Καπιτώλιο το 2021 – και όχι μόνο. Για παράδειγμα, τη φράση «Deus Vult» είχε σε τατουάζ και ο νεοναζί ένοπλος που δολοφόνησε οκτώ ανθρώπους στο Τέξας το 2023.
…και ο Tarantino
Σφραγισμένη με τον Σταυρό της Ιερουσαλήμ και τη φράση «Deus Vult» ήταν και η Βίβλος την οποία άνοιξε Pete Hegseth ενόσω βρισκόταν στο βήμα κατά τη worship service του Απριλίου (ενταγμένη στις τριμηνιαίες χριστιανικές λειτουργίες που εισήγαγε για την ενίσχυση των στρατευμάτων).
Ο Hegseth ανέφερε στο κοινό ότι πριν από λίγες ημέρες είχε λάβει μια ειδική προσευχή από τον επικεφαλής σχεδιασμού της ομάδας «Sandy 1» (της μονάδας CSAR που είχε διασώσει Αμερικανούς πιλότους στο Ιράν), λέγοντας ότι αντανακλά βιβλικό εδάφιο του Ιεζεκιήλ, ελάχιστα τροποποιημένο, και καλώντας το προσωπικό του Πενταγώνου να προσευχηθεί μαζί του. Μόνο που, στην πραγματικότητα, το εδάφιο επρόκειτο για έναν διάσημο κινηματογραφικό μονόλογο του Jules Winnfield από την ταινία «Pulp Fiction», ακριβώς πριν εκείνος εκτελέσει έναν άνθρωπο.
Με αυτό τον τρόπο ο πολιτικός επικεφαλής του ισχυρότερου στρατού στον κόσμο χρησιμοποίησε ένα βίαιο, φανταστικό σενάριο του Χόλιγουντ παρουσιάζοντάς το ως «ιερές γραφές» για να δικαιολογήσει έναν πραγματικό πόλεμο. Ενώ ο Tarantino «αναδείχθηκε», προσώρας, προσφορότερος από τον Απόστολο Παύλο, που γράφει στην Προς Γαλάτας Επιστολή: «Δεν υπάρχει Ιουδαίος ούτε Έλληνας, δούλος ούτε ελεύθερος, άνδρας ούτε γυναίκα, γιατί όλοι είμαστε ένα εν Χριστώ Ιησού» – καθώς στο Σώμα του Χριστού καταργούνται οι διαχωρισμοί και όλοι ενώνονται στην αγάπη Του.
Και –ποιος ξέρει;– ίσως, στην επανέκδοση της Βίβλου του Donald Trump –που πωλείται προς 60 δολάρια (αν και το κόστος παραγωγής της στην Κίνα μετά βίας άγγιξε τα 3) να ενσωματωθεί και το απόσπασμα του «Pulp Fiction».
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
Στενό του Ορμούζ: Το «Αδιανόητο» που Έγινε Πιθανό
