Aπό την αναλογική εποχή στην ψηφιακή. Και σήμερα, στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Η φωτογραφία εξελίσσεται πάντα μαζί με την τεχνολογία − ίσως πιο άμεσα από κάθε άλλη μορφή τέχνης. Είναι η πρώτη που δοκιμάζεται, η πρώτη που αλλάζει.
Κι όμως, παραμένει μια αυτόνομη σφαίρα δημιουργίας. Γιατί κάθε φωτογραφία είναι μια απόφαση: τι κοιτάς, τι αφήνεις εκτός κάδρου, πότε πατάς το κουμπί.
Στη φωτογραφική στήλη της αθηΝΕΑς προσκαλούμε επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους να μας δείξουν τον κόσμο πίσω από τα κλικ της μηχανής τους, να μοιραστούν εικόνες αλλά και σκέψεις για τον τρόπο με τον οποίο συνομιλούν −και απαντούν− στις προκλήσεις της εποχής τους. Αυτή τη φορά, τη σκυτάλη παίρνει η Αναστασία Δεληγιάννη.
Τι είναι αυτό που θα τραβήξει το βλέμμα και θα σας κάνει να σηκώσετε την κάμερα; Είναι ο φωτογράφος ένας καλλιτέχνης που φιλοσοφεί για μια στιγμή; Για όσο κρατάει ένα κλικ;
Στις περιπτώσεις εκτός συγκεκριμένων στοχευμένων projects, εκεί που περιπλανιέμαι δηλαδή, θα πρέπει να γίνεται κάτι με το φυσικό φως, αλλιώς είναι άλλη τέχνη.
Εάν το προλάβω και είμαι ευχαριστημένη, δεν σημαίνει απαραίτητα κι ότι θα το δημοσιεύσω. Για να το δημοσιεύσω πρέπει να θέλω κάτι να πω.
Στο ταχέως εξελισσόμενο τοπίο της τεχνητής νοημοσύνης τίθενται κρίσιμα ερωτήματα γύρω από την αυθεντικότητα μιας φωτογραφίας)− είτε πρόκειται για ρεαλιστική απεικόνιση είτε για καλλιτεχνική αποτύπωση. Πώς επηρεάζει αυτό το μέλλον της φωτογραφίας;
Θα ήθελα οπωσδήποτε να αναφέρεται η χρήση AI όποτε γίνεται με αυτό τον τρόπο, να υπάρχει διαφορά στις πληρωμές, ατις επιβραβεύσεις κ.λπ. Από εκεί και πέρα, ας κάνει κι ας κρίνει ο καθένας ό,τι θέλει (δημιουργός ή θεατής).
Για ’μένα είναι τόσο εμφανής η διαφορά στο τελικό αποτέλεσμα (η πραγματικότητα θα είναι πάντα πορώδης σε σχέση με τη γυαλιστερή εικονογράφηση), αλλά και στην όλη καλλιτεχνική διαδικασία (να έχεις πετύχει μιαν αποφασιστική στιγμή του κόσμου παρά να την επιβάλεις μοναχικά), που η προτίμησή μου πηγαίνει στο αυθεντικό – και δεν νομίζω ότι υπάρχει φόβος για το μέλλον του.
Εμπορικό είναι το θέμα.
Η φωτογραφία σήμερα κινείται ανάμεσα στην ψηφιακή τεχνολογία και τη νοσταλγική γοητεία της αναλογικής εποχής. Πώς επηρεάζουν αυτές οι δύο τάσεις τον τρόπο με τον οποίο φωτογραφίζετε και επεξεργάζεστε τις εικόνες σας;
Εκπαιδεύτηκα αρχικά στην αναλογική φωτογραφία και θεωρία/ιστορία της φωτογραφίας στο Παρίσι, κι ακόμη λειτουργώ σκοτεινό θάλαμο για τα projects όπου το φιλμ αποδίδει καλύτερα (π.χ. πορτρέτα σε φυσικούς εσωτερικούς χώρους).
Όμως, σκόμη κι όταν τραβάω ψηφιακά, τις αρχές της αναλογικής έχω στον νου μου (σύνθεση, σκιές, γραμμές, χρώμα ή α/μ).
Εκτυπώνετε τις φωτογραφίες σας;
Ναι, πάντα. Είμαι και εκδότρια, οπότε βγάζουμε και photo books/albums/postcards από τις Oblik Editions.
Σε ποιους φωτογράφους έχετε «αδυναμία»; Θέλετε να αναφέρετε τους αγαπημένους σας;
Στις γυναίκες που έβγαζαν και βγάζουν αυτοπορτρέτα, όπως π.χ. η Vivian Maier.
Τελικά, τι σημαίνει για εσάς η φωτογραφία; Καταγραφή και αποτύπωση της πραγματικότητας, «μεταμόρφωση» της πραγματικότητας, έκφραση, άσκηση «ύφους»;
Είναι πρακτικά ένας από τους πολλούς τρόπους καταγραφής, τα χειροπιαστά αποτελέσματα της οποίας υπόκεινται σε μεταχρήσεις και κρίσεις, όπως κάθε ανθρώπινη δημιουργία. Όλα δηλαδή είναι θέμα πρόθεσης, κλίσης, πολιτικής στάσης.
Η φωτογραφία είναι ένα πολυεργαλείο ανα-παράστασης και μαζί κριτήριο και δήλωση άπ-οψης για τον εαυτό και το περιβάλλον.
***
Η Αναστασία Δεληγιάννη γεννήθηκε στην Αθήνα, σπούδασε Ψυχολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Ιστορία και Σημειολογία Λόγου και Εικόνας, καθώς και Φωτογραφία στο Παρίσι και στο Δουβλίνο, και έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή με θέμα το παιδί στο έργο του Samuel Beckett. Παρακολούθησε σχετικά μαθήματα και δίδαξε στο MoMA, το California Arts Institute, το ΕΚΠΑ και το ΑΠΘ. Έχει εργαστεί ως ερευνήτρια και θεραπεύτρια μέσω φωτογραφίας σε διάφορες χώρες με διάφορους πληθυσμούς κι έχει εκθέσει, δημοσιεύσει, βραβευτεί για τις φωτογραφίες της. Ίδρυσε πρόσφατα τον εκδοτικό οίκο Oblik Editions στη Θεσσαλονίκη για την παραγωγή, μεταξύ άλλων, και φωτογραφικών βιβλίων.
- Περισσότερες φωτογραφίες της Αναστασίας Δεληγιάννη μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα https://www.behance.net/anasdel και στους λογαριασμούς της στο Facebook και στο Instagram.
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
Robert McCabe: «Οι Εικόνες μου Αφηγούνται μια Ιστορία Δραματικής Αλλαγής»
Αγγελική Σβορώνου: «Αυτό που Είναι ο Φωτογράφος, Αυτό θα Φανεί στην Εικόνα»
