Δραματικές οι επιπτώσεις από τον παγετό που έπληξε πρόσφατα μεγάλο μέρος των αμπελώνων της Πελοποννήσου.
Η ένταση και η έκταση του φαινομένου που εξελίχθηκε για δύο συνεχόμενες νύχτες, το Σάββατο 2 και την Κυριακή 3 Μαΐου, με τη θερμοκρασία να φτάνει μέχρι τους -3 ºC σε ύψος μέχρι και ενάμιση μέτρο πάνω από την επιφάνεια της γης, είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή μεγάλου μέρους των τρυφερών βλαστών που είχαν σχηματιστεί πριν από δύο-τρεις εβδομάδες.
Σε μερικές υποζώνες μάλιστα της Νεμέας και της Μαντινείας η καταστροφή ήταν ολοκληρωτική, κάτι που σημαίνει ότι οι περιοχές αυτές θα έχουν εκτεταμένη απώλεια παραγωγής, γεγονός που θα επηρεάσει σημαντικά το εισόδημα των αμπελουργών και των οινοποιητικών μονάδων.
Η ανάρτηση του οινοποιού Χρήστου Αϊβαλή στα social media περιγράφει με τον πιο εύγλωττο τρόπο το μέγεθος της καταστροφής που βίωσε ο ίδιος και πολλοί άλλοι παραγωγοί της Νεμέας: «Άσπρισαν τα βουνά Μάη μήνα και μαύρισε η Νεμεα! Η κατάρα του πάγου που κατατρώει την περιοχή απ’ τους αρχαίους χρόνους χτύπησε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Τρυγήσαμε νωρίς φέτος».
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι ΠΟΠ περιοχές της Νεμέας και της Μαντινείας, όπως και άλλες ζώνες με Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη, που προσβλήθηκαν από τον παγετό διαθέτουν ισχυρή εξαγωγική παρουσία και γι’ αυτό τον λόγο θα απαιτηθεί μια άμεση και συντονισμένη διαχείρηση από όλους τους αρμόδιους φορείς και κυρίως από την πολιτεία.
Τι Είναι Όμως ο Ανοιξιάτικος Παγετός;
Ο ανοιξιάτικος παγετός ή Spring Frost είναι ένα μετεωρολογικό φαινόμενο κατά το οποίο η θερμοκρασία του αέρα πέφτει αρκετά κάτω από το μηδέν, προκαλώντας την ψύξη και το πάγωμα του νερού, τόσο στην επιφάνεια όσο και στο εσωτερικό των τρυφερών φυτικών ιστών των αμπελιών που μόλις έχουν σχηματιστεί, με αποτέλεσμα την καταστροφή τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δραματική μείωση της ετήσιας παραγωγής.
Αυτό το φαινόμενο συμβαίνει λόγω της θερμικής ακτινοβολίας του εδάφους σε αίθριες νύχτες, όταν η επιφάνεια της γης χάνει θερμότητα και ο αέρας που περιβάλλει τους τρυφερούς βλαστούς των αμπελιών ψύχεται απότομα καταστρέφοντάς τους.
Αντιμετωπίζεται με Κάποιο Τρόπο;
Στη χώρα μας είναι φαινόμενο που δεν παρατηρείται πολύ συχνά. Ωστόσο, συμβαίνει μερικές φορές σε περιοχές όπως το Αμύνταιο, η Νεμέα και η Μαντινεία, όπως διαπιστώσαμε πρόσφατα με τον πιο δυσάρεστο τρόπο. Λόγω της χαμηλής συχνότητας του φαινομένου, οι Έλληνες αμπελουργοί δεν είναι ιδιαίτερα προετοιμασμένοι για την αντιμετώπισή του.
Για να αντιμετωπιστεί αυτό το δυσάρεστο φαινόμενο, που είναι πολύ πιο συχνό σε περιοχές όπως η Βουργουνδία, το Μπορντό, η Καμπανία και η Βόρεια Ιταλία, οι αμπελοκαλλιεργητές χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους, με πιο διαδεδομένη την τεχνητή θέρμανση. Γίνεται με τη χρήση κάθε λογής θερμαστρών, με πιο συνηθισμένη και πιο φτηνή τη λύση των δοχείων για καύση υλικών (smag pots), όπως τα ορυκτά λάδια, το πετρέλαιο, τα λάστιχα και τα κεριά παραφίνης, μέσα στις σειρές των αμπελιών.
Ακόμη και το κάψιμο παλιών ελαστικών ή οι σκορπισμένες μπάλες από άχυρο είναι κάτι σύνηθες, καθώς είναι το λιγότερο κοστοβόρο μέτρο, όμως τα αποτελέσματα είναι μέτρια στην καλύτερη περίπτωση.
Η τεχνητή διαβροχή είναι μια αρκετά αποτελεσματική μέθοδος, που αυξάνει όμως αρκετά το κόστος εγκατάστασης. Καθώς το νερό που διαβρέχει τα φυτά παγώνει, δημιουργεί εσωτερικούς θύλακες (όπως στα ιγκλού), απελευθερώντας τη λανθάνουσα εσωτερική θερμότητα του φυτού, που διατηρεί τους ιστούς του στους 0 °C, προστατεύοντάς τους έτσι από χαμηλότερες θερμοκρασίες.
Οι ανεμομίκτες είναι επίσης καλή, αλλά ιδιαίτερα ακριβή μέθοδος. Τεράστιοι ανεμιστήρες αναδεύουν με δύναμη τον αέρα, φέρνοντας θερμότερες αέριες μάζες από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας προς το έδαφος. Στην ίδια λογική, δηλαδή της ανάδευσης του αέρα, στηρίζεται και η χρήση ελικοπτέρων. Πετούν χαμηλά την αυγή για να τραβήξουν τον θερμότερο αέρα από τα υψηλότερα στρώματα προς τα κάτω, αυξάνοντας τη θερμοκρασία κατά 3-4 °C.
Μια από τις πιο σύγχρονες εφαρμογές είναι και η τοποθέτηση υπέρυθρων σωλήνων φωτός που παρέχουν στοχευμένη θερμότητα ακτινοβολίας απευθείας στα ευαίσθητα μέρη του φυτού. Η ακτινοβολία θερμαίνει κυρίως το φυτό (όχι τον αέρα), μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο της ζημιάς από τον παγετό.
Τέλος, μια ακόμη λύση είναι η βιοτεχνολογική αντιμετώπιση του παγετού. Γίνεται με τη χρήση σκευασμάτων, που αντικαθιστούν τα βακτήρια τα οποία προκαλούν την πυρήνωση του πάγου, περιορίζοντας έτσι το πρόβλημα.
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
Ghost Sake Bar: Δείπνο Μυστηρίου στο Κέντρο της Αθήνας
Σαντορίνη: Ο Παράδεισος του Οινοτουρισμού
Carpe Vinum Vol.15 | Το Μέλλον Επιταχύνει. Εμείς Τι Πίνουμε;
