Τα τελευταία χρόνια ο ιδιωτικός τομέας δέχεται πιέσεις για να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογεί και να μειώσει το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα, στην προσπάθεια να αποφύγουμε τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης που ήδη μας χτυπάει την πόρτα. Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρήσεις σε πολλές χώρες ξεκινούν –άλλες πιο πετυχημένα κι άλλες λιγότερο– την «πράσινή» τους μετάβαση. Σε αυτή την άσκηση το πώς θέτει μια εταιρεία τους στόχους για να προσεγγίσει το περίφημο net-zero έχει τεράστια σημασία.
Ας κάνουμε όμως ένα βήμα πίσω. Τι σημαίνει «καθαρό μηδέν» για μια επιχείρηση; Είναι η επίτευξη μιας κατάστασης στην οποία οι δραστηριότητες στην αλυσίδα αξίας της δεν έχουν καθαρό αντίκτυπο στο κλίμα. Η άσκηση αυτή προϋποθέτει ότι θα μετρήσει πρώτα η επιχείρηση το ανθρακικό της αποτύπωμα, δηλαδή τη συνολική ποσότητα του CO₂ και των άλλων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που προκαλούνται άμεσα και έμμεσα από τη λειτουργία της.
Η φιλοσοφία του net-zero λέει ότι μια επιχείρηση πρέπει να λάβει μέτρα για να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις εκπομπές αυτές και να εξισορροπήσει, μέσα από μέτρα αντιστάθμισης, τυχόν υπολειπόμενες εκπομπές.
Οι εκπομπές αυτές χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Άμεσες εκπομπές από πηγές που ανήκουν ή ελέγχονται από την εταιρεία (Scope 1). Εκπομπές που προκύπτουν από τον πάροχο ηλεκτρισμού από τον οποίο η εταιρεία καλύπτει τις ενεργειακές της ανάγκες (Scope 2). Και τέλος το ευρύτερο, έμμεσο αποτύπωμα του CO₂ που σχετίζεται με τις δραστηριότητές της (Scope 3).
Η φιλοσοφία του net-zero λέει, λοιπόν, ότι μια επιχείρηση πρέπει να λάβει μέτρα για να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις εκπομπές αυτές και να εξισορροπήσει, μέσα από μέτρα αντιστάθμισης, τυχόν υπολειπόμενες εκπομπές. Τα μέτρα αντιστάθμισης ποικίλλουν (δείτε κάποια παραδείγματα εδώ) – όμως η λογική τους είναι ότι μειώνουν ή απορροφούν τις εκπομπές κάπου αλλού, για να αντισταθμίσουν τις εκπομπές που δεν μπορούσε να μηδενίσει η επιχείρηση. Κάποια από τα πιο δημοφιλή μέτρα αντιστάθμισης είναι οι αναδασώσεις, η κατασκευή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι πρακτικές αποθήκευσης άνθρακα, καθώς και η διαχείριση απορριμμάτων και χωματερών.
H αλλαγή στάσης του οργανισμού SBTi, που δίνει πλέον τη δυνατότητα σε εταιρείες να χρησιμοποιούν carbon credits για να αντισταθμίσουν τις εκπομπές Scope 3 από τις αλυσίδες εφοδιασμού τους, έχει προκαλέσει αντιδράσεις.
Τώρα, επειδή άλλο να λες ότι θέτεις στόχους και άλλο αυτοί οι στόχοι να είναι ξεκάθαροι, επιτεύξιμοι και βασισμένοι στην επιστήμη, από το 2015 που ιδρύθηκε, ο οργανισμός Science Based Targets initiative (SBTi) έχει καταφέρει να αποτελεί σημείο αναφοράς στη θέσπιση εταιρικών στόχων βιωσιμότητας, έχοντας επικυρώσει τα σχέδια για το κλίμα περισσότερων από 5.000 εταιρειών σε όλο τον κόσμο.
Τα γράφω όλα αυτά γιατί, προ ημερών, η αλλαγή στάσης του οργανισμού που δίνει πλέον τη δυνατότητα σε εταιρείες να χρησιμοποιούν carbon credits για να αντισταθμίσουν τις εκπομπές Scope 3 από τις αλυσίδες εφοδιασμού τους έχει προκαλέσει αντιδράσεις.
Μέχρι τώρα, η θέση του SBTi ήταν ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να προτεραιοποιούν τη μείωση των εκπομπών σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας τους και να αντισταθμίζουν όσο το δυνατόν λιγότερες εκπομπές – εκείνες που είναι σχεδόν αδύνατο να μηδενίσουν.
Και εδώ φτάνουμε στην καρδιά του προβλήματος: είναι προτιμότερο να είναι κανείς πιο αυστηρός στο πώς αξιολογεί το net-zero ή να ενθαρρύνει τα μέτρα αντιστάθμισης, που μάλιστα είναι μια σημαντική οδός για να φτάνει «πράσινη» χρηματοδότηση σε αναπτυσσόμενες χώρες;
Ενδιαφέρον debate που περιγράφεται σε μεγαλύτερο βάθος σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ του Bloomberg (paywall). Το σίγουρο είναι ότι είναι ένα θέμα που θα μας απασχολήσει και καλό είναι να το έχετε στο ραντάρ σας.
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
