Η γαστρονομία δεν αφορά μόνο το φαγητό. Αφορά τη μνήμη. Την υγεία. Τον πολιτισμό. Τη γη. Τους ανθρώπους που παράγουν. Τους ανθρώπους που μοιράζονται ένα τραπέζι. Η ελληνική γαστρονομία είναι ένα πολύχρωμο μωσαϊκό. Από το κυριακάτικο τραπέζι της γιαγιάς μέχρι τα μάτια των ανθρώπων που επισκέπτονται τη χώρα μας, η μοναδικότητά της ακτινοβολεί.
Το μέλλον της όμως ίσως να μην κριθεί μόνο από το αν θα γίνει πιο γνωστή στον κόσμο, αλλά από το αν θα καταφέρουμε πρώτα εμείς να ξανασυνδεθούμε με αυτά που βάζουμε καθημερινά στο πιάτο μας.
Το Μεγάλο Χάσμα: Από πού Έρχεται η Τροφή μας;
«Το μεγαλύτερο κενό στην ελληνική γεωργική παραγωγή έχει να κάνει με την απόσταση που έχει πλέον ο καταναλωτής με τον παραγωγό», σημειώνει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος, Γεωπόνος & Co Founder της Open Farm. Από πού προέρχεται λοιπόν το φαγητό το οποίο τελικά τρώμε καθημερινά; Παλαιότερα το γνωρίζαμε. Σήμερα, μιλάμε για χάσμα, καθώς οι περισσότεροι από εμάς συναντάμε το φαγητό που θα καταναλώσουμε για πρώτη φορά μέσα από μια συσκευασία ή ένα ράφι. Οι πόλεις μεγάλωσαν, οι αλυσίδες εφοδιασμού έγιναν πιο σύνθετες, άρα και η απόσταση ανάμεσα στον παραγωγό και τον καταναλωτή αυξήθηκε. Μαζί της μεγάλωσε και ένα κενό γνώσης.
«Είναι καιρός να αρχίσουμε να ψάχνουμε τις ρίζες του φαγητού, των προϊόντων γενικότερα», επισημαίνει ο Δημοσθένης Μπαλόπουλος, Resident Chef του Lidl House Athens. Το θέμα επομένως μετατοπίζεται στην εκπαίδευση γύρω από τη διατροφή, αλλά και στην αναζήτηση της αυθεντικότητας. «Θα πρέπει να θυμηθούμε την πρώτη ύλη, όπως τη βιώσαμε και όπως τη γευτήκαμε όταν ήμασταν παιδιά, οπότε η αυθεντικότητα έχει ρίζες, έχει ελληνικότητα, έχει ονοματεπώνυμο», σημειώνει ο Πέτρος Δήμας, Chef Patron των Μakris Restaurants.
Ενώ με φόντο το σήμερα και την έννοια του «Farm to Fork», η Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Φανή Πρεβέντη εξηγεί ότι «η διατροφική εκπαίδευση του παιδιού ξεκινάει από την ώρα που γεννήθηκε» και ότι το παιδί «πρέπει να μάθει τι σημαίνει τροφή. Τροφή από το χωράφι μέχρι και το ράφι. Να δοθούν ευκαιρίες μέσα από το σχολικό πλαίσιο, να έρθει σε επαφή το παιδί με τη γη, να πιάσει το χώμα, να δει πώς μεγαλώνουν τα φυτά, να δει τον κόπο».
Lidl House Athens στη Στοά Αρσακείου
Το Lidl House Athens στη Στοά Αρσακείου αναδεικνύει μια διαφορετική προσέγγιση, όπου η τροφή μετατρέπεται σε αφορμή για μάθηση, διάλογο και επανασύνδεση. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ελληνική γαστρονομία και η υγιεινή διατροφή, μέσα από μια αφήγηση που ξεκινά από τον Έλληνα παραγωγό και καταλήγει στο ελληνικό τραπέζι.
Μαριάννα Σκυλακάκη, CEO & Founder, αθηΝΕΑ | Βασιλική Αδαμίδου, Διευθύντρια Εταιρικών Υποθέσεων & Βιωσιμότητας, Lidl Ελλάς
Όπως αναφέρει η Βασιλική Αδαμίδου, Διευθύντρια Εταιρικών Υποθέσεων & Βιωσιμότητας της Lidl Ελλάς: «Σκεφτείτε έναν οργανισμό να αναπνέει στην ιστορική Στοά Aρσακείου –ένα τοπόσημο πολιτισμού και παιδείας– και να μπορεί να αναζωογονεί ιδέες, ανθρώπους και γεύσεις. Ο στόχος για να δημιουργηθεί το Lidl House Athens ήταν να δώσουμε μια μόνιμη στέγη στην ποιότητα, στην εντοπιότητα και στη βιωσιμότητα. Να δημιουργήσουμε, δηλαδή, ένα εθνικό hub γαστρονομίας και διατροφής για την προώθηση της ελληνικής γαστρονομίας και διατροφής».
Στο Lidl House Athens στη Στοά Αρσακείου ο επισκέπτης δεν είναι θεατής, συμμετέχει ενεργά. Εργαστήρια γεύσης, μαθήματα οινογνωσίας, συζητήσεις με ειδικούς, θεματικά masterclasses σχετικά με θέματα βιωσιμότητας και με το μέλλον της ελληνικής κουζίνας, είναι μόνο κάποια από τα συστατικά της εμπειρίας. «Στόχος είναι μια δημοκρατική γαστρονομική εμπειρία», τονίζει ο κ. Μπαλόπουλος.
Food Literacy: Μπορούμε να Μάθουμε Ξανά να Τρώμε;
Και ενώ για χρόνια η συζήτηση για τη διατροφή περιστρεφόταν γύρω από θερμίδες, δίαιτες και απαγορεύσεις, πλέον το ενδιαφέρον στρέφεται σε κάτι πιο ουσιαστικό: τη διατροφική παιδεία (Food Literacy). Δηλαδή, την ικανότητά μας να κατανοούμε την τροφή, να κάνουμε συνειδητές επιλογές και να χτίζουμε μια πιο υγιή σχέση με το φαγητό.
Η ανάγκη αυτή γίνεται ολοένα πιο επίκαιρη σε μια εποχή κατά την οποία οι καταναλωτές αναζητούν περισσότερη πληροφορία για όσα καταναλώνουν. Όπως επισημαίνει ο κ. Παπαδόπουλος, ιδιαίτερα μετά το 2000 παρατηρείται μια σαφής στροφή προς πιο υγιεινά και λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα, ενώ ολοένα περισσότεροι καταναλωτές διαβάζουν τις ετικέτες και αναζητούν προϊόντα με μεγαλύτερη διατροφική αξία.
Πώς όμως μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε την ελληνική γαστρονομική ταυτότητα, από ένα παραδοσιακό μενού σε ένα σύγχρονο πρότυπο διατροφής; Η απάντηση βρίσκεται στη Μεσογειακή Διατροφή. Όχι ως μια ακόμη δίαιτα, αλλά ως ένα ολοκληρωμένο μοντέλο ζωής. Η κ. Πρεβέντη υπενθυμίζει ότι η Μεσογειακή Διατροφή δεν αφορά μόνο τα τρόφιμα που καταναλώνουμε, αλλά έναν συνολικό τρόπο ζωής, που συνδέεται με την υγεία, την ευεξία και τη μακροζωία. «Έχουμε πολύ ισχυρά όπλα στα χέρια μας», σημειώνει, αναφερόμενη σε ένα διατροφικό πρότυπο που έχει μελετηθεί όσο λίγα διεθνώς.
Η συζήτηση, όμως, δεν αφορά μόνο το τι τρώμε, αλλά και το πώς μαθαίνουμε να τρώμε. «Το φαγητό είναι γνώση», υποστηρίζει ο κ. Μπαλόπουλος. Για τον ίδιο, ο ρόλος του σεφ δεν περιορίζεται στη δημιουργία γεύσης, αλλά επεκτείνεται στη διαμόρφωση μιας ευρύτερης γαστρονομικής κουλτούρας, που βοηθά τους ανθρώπους να κατανοήσουν καλύτερα την τροφή τους και τη σχέση της με την υγεία και τη βιωσιμότητα.
Γι’ αυτό και η διατροφική παιδεία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην πληροφορία. Χρειάζεται εμπειρία. Η κ. Αδαμίδου πιστεύει ότι η πραγματική αλλαγή έρχεται όταν οι άνθρωποι κατανοούν βιωματικά τι κρύβεται πίσω από κάθε προϊόν. «Αν ένα παιδί ή ένας ενήλικας κατανοήσει και βιώσει το ότι πίσω από κάθε ελληνικό προϊόν κρύβεται μια ολόκληρη αλυσίδα αξίας, ένας τόπος, ένας Έλληνας παραγωγός, μια οικογένεια και, στο τέλος, όλη η Ελλάδα, πιστεύω ότι αυτό θα αλλάξει μια για πάντα τη σχέση του με το φαγητό», σημειώνει. Γιατί όταν αυτή η σύνδεση αποκατασταθεί, η τροφή παύει να είναι απλώς ένα προϊόν προς κατανάλωση και αποκτά βαθύτερο νόημα.
Η Bιωσιμότητα Έχει Γεύση
Για πολλά χρόνια η γαστρονομία αξιολογούνταν κυρίως με όρους γεύσης. Σήμερα, στο τραπέζι μπαίνουν και νέα ερωτήματα: από πού προέρχεται ένα προϊόν, πώς παράγεται, πόσο μακριά ταξίδεψε και ποιο είναι το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα. Η βιωσιμότητα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ξεχωριστή συζήτηση, αλλά ως μέρος της ίδιας της γαστρονομικής εμπειρίας.
Mαριάννα Σκυλακάκη, CEO & Founder, αθηΝΕΑ
«Η βιωσιμότητα και η ελληνική γαστρονομία δεν είναι δύο διαφορετικές έννοιες», τονίζει η κ. Αδαμίδου. «Η μία καλύπτει την άλλη». Όπως σημειώνει, η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί από τη φύση της μια από τις πιο συνειδητές και βιώσιμες διατροφικές επιλογές, καθώς βασίζεται σε προϊόντα που συνδέονται άμεσα με τον τόπο, την εποχικότητα και τη διατροφική ισορροπία.
Η συζήτηση για τη βιωσιμότητα, ωστόσο, δεν σταματά στην παραγωγή. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουμε. Η κ. Πρεβέντη υπογραμμίζει ότι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις παραμένει η σπατάλη τροφίμων, ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τον διατροφικό εγγραμματισμό. Όπως εξηγεί, «πρέπει να εκπαιδευτούμε διατροφικά, έτσι ώστε να μπορέσουμε να διαχειριζόμαστε σωστά την τροφή και την ποσότητα που αγοράζουμε», μειώνοντας το food waste και αξιοποιώντας καλύτερα τους διαθέσιμους πόρους. Κοινός παρονομαστής όλων αυτών των προσεγγίσεων είναι η ανάγκη για πιο συνειδητές επιλογές. Λιγότερη σπατάλη, μεγαλύτερη γνώση, περισσότερη σύνδεση με την εντοπιότητα και την εποχικότητα. Με άλλα λόγια, μια διαφορετική σχέση με την τροφή, που δεν μετριέται μόνο με όρους κατανάλωσης, αλλά και ευθύνης.
Σε αυτή τη διαδικασία, καθοριστικό ρόλο παίζει και η επαφή με τους ίδιους τους παραγωγούς. «Είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε και στην Ελλάδα αυτό που γίνεται στην Ευρώπη. Να επισκεπτόμαστε αγροκτήματα. Να γνωρίζουμε τον τρόπο παραγωγής κάθε προϊόντος. Αυτό είναι το καλύτερο διαβατήριο στο να αποκτήσουμε υγιεινές συνήθειες», υποστηρίζει ο κ. Παπαδόπουλος, επαναφέροντας στο προσκήνιο την αξία της άμεσης εμπειρίας και της γνώσης γύρω από την τροφή.
Για τον Παναγιώτη Μαγγανά, ιδιοκτήτη του εστιατορίου Πεσκέσι, όλα αυτά συνδέονται τελικά με την ίδια την ταυτότητα της χώρας. «Η ελληνική γαστρονομία είναι ένα απίστευτα όμορφο μωσαϊκό», σημειώνει, αναφερόμενος στον πλούτο των τοπικών παραδόσεων, προϊόντων και γεύσεων που εκτείνονται από τη Θράκη και τη Μακεδονία μέχρι τα νησιά του Ιονίου, του Αιγαίου και την Κρήτη. Ένα μωσαϊκό που δεν αποτελεί μόνο πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και ένα σημαντικό πλεονέκτημα για το μέλλον. Γιατί η βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο το τι θα διατηρήσουμε, αλλά και το πώς θα αξιοποιήσουμε δημιουργικά όσα ήδη διαθέτουμε.
Το Διαβατήριο της Ελληνικής Γαστρονομίας
Μπορεί, λοιπόν, η Ελλάδα να εξελιχθεί σε έναν κορυφαίο γαστρονομικό προορισμό; Τα συστατικά φαίνεται πως υπάρχουν ήδη: εξαιρετικές πρώτες ύλες, μια από τις πιο μελετημένες διατροφικές παραδόσεις στον κόσμο και μια πολιτιστική ταυτότητα που αποτυπώνεται διαφορετικά σε κάθε γωνιά της χώρας. Το ζητούμενο είναι πώς όλα αυτά θα συνδεθούν σε ένα κοινό αφήγημα που θα αφορά εξίσου τους παραγωγούς, τους επαγγελματίες της εστίασης, την εκπαίδευση και τους ίδιους τους καταναλωτές.
Για την κ. Αδαμίδου, η απάντηση βρίσκεται στη συνεργασία και στον διάλογο. «Η συμμετοχικότητα και ο διάλογος είναι η δύναμη και η ενέργεια που ουσιαστικά κινεί τα νήματα», σημειώνει, περιγράφοντας την ανάγκη δημιουργίας ενός ευρύτερου οικοσυστήματος γύρω από την ελληνική διατροφή και γαστρονομία. Ένα οικοσύστημα που δεν περιορίζεται στην εστίαση, αλλά περιλαμβάνει την παραγωγή, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την εξωστρέφεια.
Η πρόκληση, ωστόσο, ίσως να μην είναι η δημιουργία μιας νέας γαστρονομικής ταυτότητας, αλλά η ανάδειξη αυτής που ήδη υπάρχει. Όπως σημειώνει ο κ. Μαγγανάς, η Ελλάδα διαθέτει έναν γαστρονομικό πλούτο που δεν χρειάζεται να εφεύρει τον εαυτό του από την αρχή, αλλά να προστατεύσει και να αναδείξει όσα τον κάνουν μοναδικό. «Χωρίς ταυτότητα, δεν πας πουθενά», τονίζει. «Αυτό είναι το διαβατήριό μας για διεθνή καριέρα».
Ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται και η ουσία της συζήτησης. Όχι μόνο στο πώς θα κάνουμε την ελληνική γαστρονομία πιο γνωστή στον κόσμο, αλλά στο πώς θα ξανασυνδεθούμε με όσα την κάνουν ξεχωριστή: την πρώτη ύλη, τους ανθρώπους που την παράγουν, τη γνώση που τη συνοδεύει και τις ιστορίες που μεταφέρει από γενιά σε γενιά.
Το επεισόδιο #BraveNewGastronomy του #BraveNewGreece εξερευνά το παρόν και το μέλλον της ελληνικής γαστρονομίας, αναδεικνύοντας την ανάγκη επανασύνδεσης των καταναλωτών με την προέλευση της τροφής, τους παραγωγούς και τις αξίες της μεσογειακής διατροφής. Παράλληλα, εστιάζει στη σημασία της διατροφικής εκπαίδευσης και της βιωσιμότητας ώστε η Ελλάδα να αναδειχθεί σε κορυφαίο διεθνή γαστρονομικό προορισμό.
Lidl ΕΛΛΑΣ
Από το 1999 αποτελεί μια αξιόπιστη επιλογή για απλές και άνετες αγορές σε προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης. Σήμερα, η Lidl Ελλάς λειτουργεί 230 καταστήματα και 5 κέντρα logistics και απασχολεί συνολικά περισσότερους από 6.500 εργαζόμενους στην Ελλάδα. Ήδη από τη δεκαετία του 1930, όταν ξεκίνησε ως επιχείρηση χονδρικού εμπορίου τροφίμων στη Γερμανία, είχε ως ξεκάθαρο στόχο να προσφέρει ποιοτικά και φρέσκα προϊόντα στην καλύτερη δυνατή τιμή. Πέραν του ότι η αγοραστική εμπειρία στα καταστήματα Lidl είναι απλή, εύκολη και ευχάριστη, η συνεργασία με τους συνεργάτες και τους προμηθευτές χαρακτηρίζεται από διαφάνεια. Η πολιτική της επιτυχίας της βασίζεται σε ένα τυποποιημένο σύστημα καταστημάτων, πάντοτε όμως με συναίσθηση της ευθύνης έναντι των συνεργατών και του περιβάλλοντος. Το 2023, Η Lidl Ελλάς διακρίθηκε ως «Retailer of the Year» στα Supermarket Awards και έλαβε το Best Buy Award για την καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής στην Ελλάδα.
Μια Εκπομπή για το Μέλλον… Σήμερα!
Όταν το #BraveNewGreece ξεκινούσε πριν από τέσσερα χρόνια, μιλούσαμε για το μέλλον σαν κάτι που πλησιάζει. Σήμερα, το μέλλον δεν πλησιάζει απλώς· συμβαίνει ήδη.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει περάσει στην καθημερινότητά μας, οι τεχνολογικές εξελίξεις μετασχηματίζουν ολόκληρους κλάδους και οι κοινωνίες αναζητούν νέες ισορροπίες μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκούς επιτάχυνσης. Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, η Ελλάδα καλείται όχι μόνο να προσαρμοστεί, αλλά και να κατανοήσει βαθύτερα τον κόσμο που διαμορφώνεται γύρω της.
Το #BraveNewGreece επιστρέφει στον ΑΝΤ1 για 4η σεζόν, παραμένοντας στην αιχμή των μεγάλων συζητήσεων για την επόμενη μέρα. Με 25λεπτα explainers που έχουν ήδη συγκροτήσει μια πολύτιμη βιβλιοθήκη γνώσης, μας βοηθά να κατανοήσουμε τους στόχους, τις καινοτομίες και τις προκλήσεις της επόμενης μέρας.
Με τη Μαριάννα Σκυλακάκη στην έρευνα και την παρουσίαση, η εκπομπή συνεχίζει να εξηγεί σύνθετες αλλαγές με καθαρό, σύγχρονο και προσιτό τρόπο, αναδεικνύοντας τις ιδέες, τους ανθρώπους, τις τεχνολογίες και τις υποδομές που διαμορφώνουν το μέλλον.
Το #BraveNewGreece δεν καταγράφει απλώς τις εξελίξεις. Τις αποκωδικοποιεί, τις συνδέει με την πραγματική ζωή και φωτίζει το πώς μετασχηματίζουν την Ελλάδα του σήμερα – και του αύριο.
Γιατί το μέλλον δεν είναι πια μια μακρινή υπόθεση. Είναι ήδη εδώ. Εσύ σε ποιο μέλλον θα ζήσεις;
Βασικοί Συντελεστές
Παρουσίαση/Σενάριο: Μαριάννα Σκυλακάκη | Σκηνοθεσία: Πάνος Θ. Μελίδης | Αρχισυνταξία: Πέπη Τυλιγάδη | Διεύθυνση Φωτογραφίας: Δημήτρης Ζωγραφάκης | Διεύθυνση Παραγωγής: Aλέξανδρος Νταβρής | Σύμβουλοι Παραγωγής: Νίκος Βερβερίδης, Κωνσταντίνος Τζώρτζης | Εκτέλεση Παραγωγής: Πέτρος Αδαμαντίδης | Παραγωγή: αθηΝΕΑ x ελc productions
- Το επεισόδιο #BraveNewGastronomy της τηλεοπτικής εκπομπής #BraveNewGreece μεταδίδεται σε πρώτη προβολή το Σάββατο 20 Ιουνίου στις 8:00 το πρωί, στον ΑΝΤ1.
- Ο τέταρτος κύκλος της τηλεοπτικής εκπομπής #BraveNewGreece μεταδίδεται σε πρώτη προβολή κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 8:00, στην πρωινή ζώνη του ΑΝΤ1.
- Όλα τα τελευταία νέα για τη σειρά της αθηΝΕΑς και του ελc productions #BraveNewGreece εδώ.
- Βρείτε τα αφιερώματα για όλα τα προηγούμενα επεισόδια της πρώτης, δεύτερης και τρίτης σεζόν #BraveNewGreece εδώ.
- Δείτε στο Web TV του ΑΝΤ1 ολόκληρη την 2η και 3η σεζόν του #BraveNewGreece εδώ.
Διαβάστε επίσης στην αθηΝΕΑ:
#BraveNewPayments: Οι Πληρωμές στον Πυρήνα της Ψηφιακής Οικονομίας
#BraveNewWater: Η Νέα Εποχή στη Διαχείριση του Νερού
ΣΤΟΑ: Το Μέγαρο Αρσάκη Ξαναμπαίνει στον Χάρτη της Πόλης
